مجله پژوهش‌های ایرانی

رژه‌ی نوروزی ایرانیان در نیویورک

چند سالـی است که به کوشش شماری از ایرانیـان مقیم شـرق آمریکا، یک رژه‌ي نـوروزی در نیویـورک برپا می‌شود به نام «Persian Parade». البته این رژه، رژه‌ی نظامی نیست بلکه در حقیقت گروه بزرگی است برای اجرای رقص، موسیقی و نشان دادن جنبه‌های گوناگونی از تاریخ و فرهنگ ایران. شاهرخ احکامی، از پایه‌گذاران این جشن،‌ جزییات بیشتری به دست می‌دهد.

«خیال نکنید ما از مریخ آمده‌ایم!»

از سوی ایرانیان مقیم آمریکا گهگاه کوشش‌هایی صورت می‌گیرد تا نگاه جامعه‌ی میزبان به ایران، و حتا نگاه نسل دوم مهاجران ایرانی به ایران قدری تغییر داده شود. یکی از آخرین نمونه‌ها، تلاش ده‌ساله‌ی ساسان کیا، مهندس ایرانی مقیم لس آنجلس، برای نوشتن کتابی درباره‌ی جنبه‌های گوناگون تاریخ، فرهنگ و طبیعت ایران است. کیا از شناخت گذشته و امروز آمریکاییان از ایران و نزدیکی‌های کمتر شناخته شده‌ي دو ملت می‌گوید.

«ایرانیان تمایلی به انجام کار فرهنگی ندارند»

مجید ارفعی، پژوهش‌های گسترده‌ای درباره لوح‌های گِلی هخامنشی انجام داده است. بیشتر این لوح‌ها در بخش شرق‌شناسی دانشگاه شیکاگو نگهداری می‌شوند. ارفعی از عدم پشتیبانی ایرانیان برای انتشار ترجمه لوح‌ها می‌گوید و همچنین آینده‌ای نامعلوم برای این گنجینه از تاریخ ایران در دوران هخامنشی.

ورود «خلیج عربی» به نقشه‌های گوگل

"گوگل ارت"(Google Earth) در تازه‌ترین نسخه‌ي خود، عبارت «خلیج عربی» را در کنار نام «خلیج فارس» اضافه کرده است. در تصاویر ماهواره‌ای «گوگل ارت»، پیش‌تر تنها عنوان «خلیج فارس» به کار برده می‌شد ولی در زمان بزرگ‌نمایی تصویر منطقه، گهگاه به «خلیج» تغییر پیدا می‌کرد. تغییر تازه در «گوگل ارت»، در تارنمای تبادل‌نظر کاربران آن به بحث‌های زیادی دامن زده است.

ده شب نقد تا رسیدن به «واژه»

مهرانگیز رساپور: «با توجه به شناختی که شخص خود من از وضعیت ادبیات چه در داخل ایران و چه خارج از آن پیدا کردم، یک فضای سالم ادبی بسیار ضروری است. «واژه» بر این باور است که با اعتقاد و اعتماد به وجدان‌های مسئول و آزاده می‌شود در این بستر تفکر، اندیشه، احساس، عاطفه و نیازهای امروزی‌مان، یک فضای سالمی را تدارک ببینیم تا در آن بتوانیم فعالیت‌های ادبی، هنری‌ و دیدگاه‌های گوناگون را منعکس و معرفی کنیم که شناخته شوند.»

مولانا، آینه ای برای هویت های ملی

در چند ماه گذشته برنامه‌های گوناگونی در سراسر دنيا - به بهانه‌ي هشتصدمين سالروز تولد مولوی - برپا شد و باز هم اين بحث به‌وجود آمد كه مولوى متعلق به كدام كشور است. فاطمه سودآور فرمانفرمایيان، پژوهش‌گر فرهنگ ايران و از اعضاى بنياد سودآور، يكى از دلايل اين موضوع را تنوع فرهنگى خيره‌كننده‌ي ايران می‌داند و معتقد است، اين تنوع می‌تواند از جنبه‌هايى مثبت و از جنبه‌هایی دردسرساز باشد.

نیکفر: مرگ به ما تولرانس را می آموزد

محمد رضا نیکفر فیلسوف برجسته ایرانی مقیم آلمان مادر خود را از دست داد. مادر ایشان که در ایران زندگی می کرد بعد از یک بیماری طولانی چندماهه که حدود پنج‌­ شش ماه او را بستری کرده بود سرانجام روز گذشته فوت کرد. وی در زمان مرگ ۸۰ سال داشت. محمدرضا نیکفر فرزند میانی مادر از پنج فرزند اوست و آخرین بار سه سال پیش به دیدار مادر رفته بود.

آتی بان، تلاشی خودجوش برای پیوند فرهنگی فارسی زبانان

این‌بار نه از تهران، بلکه از بوشهر شماری از دوستداران ادبیات پارسی در پی ایجاد پیوندهای بیشتر میان نویسندگان، شاعران و روزنامه‌نگاران ایران، افغانستان و تاجیکستان هستند. حسن بصیری، از گردانندگان «آتیبان دات کام»، این تارنما را کودکی شیرخوار تلقی می‌کند که با اینحال توانسته به بخشی از اهداف خود برسد.

پاسخی به نیاز پارسی‌زبانان مقیم هلند

ایران‌شناسان دانشگاه لیدن در هلند، یک فرهنگ پایه‌ي فارسی–هلندی با بیش از سیزده هزار درآمد تهیه کرده‌اند. این فرهنگ در روز چهارشنبه، 14 نوامبر در شهر لیدن رونمایی می‌شود. بر پایه‌ي بیانیه‌ي دانشگاه لیدن، این فرهنگ برای فارسی امروزی و متون ساده کلاسیک قابل کاربرد است. در هلند حدود شصت و پنج هزارفارسی‌زبان زندگی می‌کنند. اصغر سیدغراب از روند تهیه‌ی این فرهنگ می‌گوید.

«معمای ایران»‌ آن‌لاین شد!

کتاب «معمای ایران» (Persian Puzzle) از کتاب‌های پرفروش درباره‌ي روابط و کشمکش‌های ایران و آمریکاست که در سال 2004 در ایالات متحده به چاپ رسید. این کتاب توسط عرفان قانعی‌فرد به فارسی ترجمه شده ولی وزارت ارشاد به آن مجوز نشر نمی‌دهد. مترجم نیز کار خود را از راه اینترنت منتشر کرده است.

ششمین همایش ایرانشناسی اروپا به پایان رسید

در این همایش که امروز در پایتخت اتریش به کار خود پایان داد حدود سیصد نفر از ایرانشناسان از سراسر جهان شرکت کرده بودند. برت فراگنر،‌ ایرانشناس اتریشی و مدیر همایش امسال، تنش‌های سیاسی روز را بی‌تاثیر بر برنامه‌ها دانسته و می‌گوید تمرکز سخنرانی‌ها همچنان بر مسایل تاریخی و فرهنگی ایرانی است.

همکاری‌های پشت‌پرده‌ي ایران و اسراییل در «همبستگی نامطمئن»

از تریتا پارسی، پژوهشگر ایرانی مقیم واشینگتن و رئیس شورای ملی ایرانی – آمریکایی کتابی چاپ شده با عنوان «همبستگی نامطمئن». کتاب به‌وسیله انتشارات دانشگاه ییل در ایالات متحده منتشر شده و به بررسی روابط ایران، اسرائیل، آمریکا و همکاری‌های پنهان‌ آنها در دهه‌های گذشته می‌پردازد.

گامی برای حل مشکلات ارضی و مرزی ایران

«سیاست‌های مرزی و مرزهای بین‌المللی ایران» عنوان کتاب تازه‌ای است که به کوشش پیروز مجتهدزاده منتشر شده است. این کتاب که به زبان انگلیسی در آمریکا به چاپ رسیده، دربرگیرنده‌ی مقاله‌هایی درباره‌ی مسایل ارضی در ایران و کشورهای همسایه است؛ پیروز مجتهدزاده در گفتگویی با «زمانه» از محتوای بخش‌های اصلی این کتاب گفته است.

مستندسازی پانصد سال روابط ایران و اتریش

پیشینه روابط ایران و اتریش شاید برای بسیاری از ما مبهم باشد. به تازگی بقا وثوق، یکی از چهره‌های دانشگاهی ایرانی در اتریش که حرفه‌اش نه با روزنامه‌نگاری پیوندی دارد و نه با پژوهش‌های تاریخی و نویسندگی، در پی پر کردن این خلاء تاریخی برآمده است. «زمانه» با وی گفتگویی کرده است.

آنچه آن زمان بود و امروز نیست

سیروس کار در تابستان ۲۰۰۵ در جریان ساخت فیلمی مستند درباره کورش بزرگ، توسط نیروهای آمریکایی در عراق دستگیر شد. وی پس از آزادی، همچنان به تلاش‌های خود برای به پایان رساندن این فیلم و پخش آن از شبکه‌های جهانی ادامه می‌دهد. این کوشش‌ها به دلیل مشکلات مالی سرعت کندی به خود گرفته است. سیروس کار در گفتگو با «زمانه» از این پروژه گفته است.

آثار داستان‌نویسان معاصر ایران در جمهوری چک

در جمهوری چک ایرانیان زیادی زندگی نمی‌کنند؛ از فعالیت‌های آنها هم به ندرت خبری می‌رسد ولی ظاهراً همین تعداد اندک، به فعالیت‌های فرهنگی و ادبی ارزشمندی مشغولند. به تازگی به کوشش رضا میرچی، با یاری گروهی از دانشجویان چکی، تعدادی از آثار داستان‌نویسان معاصر ایران به زبان چکی ترجمه و چاپ شده است. رضا میرچی در گفتگویی با «زمانه» از وضعیت فعالیت‌های ایرانشناسی در جمهوری چک گفته است.

دل‌ها و جان‌هایی پیوسته با ایران

از فعالیت‌های مراکز ایران‌شناسی در اروپا و آمریکا بسیار گفته می‌شود ولی از چنین فعالیت‌هایی در استرالیا، شاید به دلیل موقعیت جغرافیایی این کشور، اطلاعات دقیقی در دست نیست؛ کشوری دوردست که در سال‌های پس از انقلاب، مهاجران بسیاری را از ایران در خود جای داد. جلیل دوستخواه، پژوهشگر فرهنگ ایران، سالهاست که در استرالیا اقامت دارد؛ اطلاعات جالبی درباره پژوهش‌ها، تدریس زبان و وضعیت رسانه‌های ایرانی در استرالیا در اختیار قرار داده است.

زندگی مردان ایرانی برای آمریکاییان جالب نیست!

«دختران ایران» یا «Persian Girls» کتاب خاطرات ناهید راشلین، نویسنده ایرانی ساکن نیویورک است. کتاب به تازگی در آمریکا به زبان انگلیسی چاپ شده و مورد توجه قرار گرفته است. در سال‌های اخیر این چندمین بار‌ی‌ست که اثری از یک نویسنده‌ی زن ایرانی در آمریکا مورد استقبال قرار می‌گیرد. «زمانه» با ناهید راشلین گفتگویی کرده است.

«نگرش‌های ایرانی» در ایالات متحده

بزرگترین نمایشگاه کارهای عکاسان معاصر ایران در دانشگاه مریلند در آمریکا برپا شده است. موزه هنرهای معاصر تهران در برگزاری نمایشگاه که «نگرش‌های ایرانی» (Persian Visions) نام دارد نقش بنیادین داشته است. نمایشگاه تا 29 آوریل دایر خواهد بود. احمد کریمی حکاک (مدیر مرکز پژوهشهای ایرانی دانشگاه مریلند) در گفتگو با «زمانه» از این نمایشگاه گفته است.

مرکز پژوهشی ایران و خلیج فارس در دانشگاه اسراییلی

چندی پیش در اسراییل، در دانشگاه حیفا، مرکزی برای پژوهش‌های مربوط به ایران و کشورهای حوزه‌ء خلیج فارس به‌وجود آمد. دکتر سلی شاهور، استاد ایرانی‌ دانشگاه حیفا و نایب‌رییس این مرکز، در گفتگویی با «زمانه» از فعالیت‌های این مرکز و حضور فرهنگ ایران در اسراییل می‌گوید.