کارگردانها

«تبعيد، چشمان مرا باز کرد»

فستيوال فيلم‌های حقوق بشر چند روز است که در لندن شروع شده و يکی از برنامه‌های ويژه‌اش بزرگداشت آريل دورفمن، نمايشنامه‌نويس، شاعر و رمان‌نويس نامدار شيليايی و از مهم‌ترين نويسندگان آمريکای لاتين است که در ايران نيز نويسنده‌ای کاملاً شناخته شده است. دورفمن در گفت‌وگویی با رادیو زمانه درباره خودش، آثارش و دیدگاهش می‌گوید.

من سیاه‌نمایی نمی‌کنم

سامان سالور، فیلمساز جوان سینمای ایران در بخش دوم گفت‌و‌گو با زمانه می‌گوید: «‌من به عشق این فیلم می‌سازم که فیلمم را در ایران و با مخاطب ایرانی ببینم و با آنها بخندم و گریه کنم‌. اصلاً فیلمم را هم نقد کنند، توهین کنند، فحش دهند و بفهمم کجای کار من ایراد داشته. به عنوان یک فیلمساز خیلی دوست دارم این اتفاق بیفتد. چون اگر اینگونه نبود، اصلاً فیلمساز نمی‌شدم.»

پا روی خرخره سينمای مستقل گذاشته‌اند

«ترانه تنهايی تهران»، فيلم تازه سامان سالور نيز همان تم فيلم قبلی او را دنبال می کند و حکايت دو آدم بی‌چيز و تنهای است که در خيابان‌های تهران پرسه می‌زنند و در حسرت عشق می‌سوزند. اين فيلم ظاهراً به خاطر نگاه انتقادی آن و به دليل نمايش ديش ماهواره از سوی هيات انتخاب جشنواره رد شد. با سامان سالور که از امضا‌کنندگان بيانيه اعتراضی ۴۵ تن از سينماگران ايرانی و از معترضان به سياست‌های مميزی جديد وزارت ارشاد بود، گفت‌وگويی کرده‌ام که قسمت اولش را در اينجا می‌خوانيد.

تهدیدِ نامه‌ی جمال شورجه، جدی است

محمد رسول‌اف، یکی از امضاکنندگان نامه اعتراضی سینماگران می‌گوید: «جدی است. منتها ممکن است مجری خود ایشان نباشد. به هر حال تفکر، مهم است. اصلاً همین سایه‌ای که روی ما می‌افتد، سایه‌ای تاریک و جدی‌ست. لحن نامه آقای شورجه بسیار قضاوت را برای خواننده‌ها آسان کرد.»

داستان گويی اکسير زندگی او بود

ويم وندرس فيلمساز آلمانی و از پيشگامان سينمای موج نو آلمان عاشق فرهنگ و سينمای کلاسيک آمريکاست. شيفتگی وندرس به سينمای کلاسيک آمريکا تا حدی است که وی برای اثبات ارادت خود به اين سينما از برخی فيلمسازان و بازيگران برجسته آمريکايی که در آستانه بازنشستگی اند، از جمله ساموئل فولر، به عنوان بازيگر در فيلم های خود استفاده کرده است. فولر فيلمنامه نويس و فيلمساز پرکاری بود که سينمای آمريکا هرگز قدر او را ندانست.

کنفرانس تحلیل آثار رخشان بنی‌اعتماد در لندن

مرکز مطالعات رسانه‌ای و فیلم دانشکده مطالعات آفریقایی و شرقی لندن با همکاری بنیاد میراث ایران و مؤسسه فیلم بریتانیا به زودی کنفرانسی را در معرفی آثار رخشان بنی‌اعتماد، در لندن برگزار می‌کند. در این کنفرانس مجموعه آثار بنی‌اعتماد از مستند گرفته تا داستانی، از زاویه‌های مختلف و با رویکردهای گوناگون سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و فمینیستی مورد بررسی و تحلیل قرار می‌گیرد.

«خيلی وقت است که ايرانی‌ها را به عنوان انسان نمی‌بينند»

فيلم پرسپوليس ساخته مشترک مرجان ساتراپی و ونسان پارانوی روز چهارشنبه در فستيوال فيلم لندن به نمايش درآمد و مورد استقبال وسيع تماشاگران فستيوال قرار گرفت. روز نمايش فيلم، ساتراپی بر روی فرش قرمز ظاهر شد و به گفت‌وگو با خبرنگاران پرداخت. قبل از تماشای فيلم با مرجان ساتراپی گفت‌وگویی کوتاه انجام دادم.

مرگ در سکوت

ملويل شاولسون فيلم‌نامه‌نويس، تهيه‌کننده و کارگردان آمريکايی چند روز قبل، در سن ۹۰ سالگی درگذشت. او نويسنده و فيلم‌ساز پرکاری بود و در طول دوران فعاليت حرفه‌ای‌اش با بازيگران بزرگی چون جان وين، فرانک سيناترا، سوفيا لورن و باب هوپ کار کرد. با اين حال شهرت اصلی او به خاطر کمدی‌هايی است که برای باب هوپ نوشته يا با او ساخته است.

استاد برگمن

پل شرايدر: «اگر به خاطر برگمن نبود من هرگز فيلم‌هايم را نمی‌ساختم و يا فيلمنامه‌هايی چون "راننده تاکسی" را نمی‌نوشتم. مرگ او در سن 89سالگی غافلگيرکننده نبود. به هر حال او پير بود. اما آنچه که او باقی گذاشت، ميراثی است که از ميراث هر فيلمساز ديگری بزرگ‌تر است.»

فريادها و نجواهای اينگمار برگمن

ويژگی مهم فيلم‌های سينماگرانی چون برگمن، آنتونيونی و فلينی، شخصی بودن آثار آنهاست. برخی از مهمترين آثار برگمن مثل فانی و الکساندر در واقع اتوبيوگرافی اين فيلمسازند و از زندگی و تجربه‌های دوران کودکی او الهام گرفته شده‌اند. به گفته پل شرايدر« او فيلمسازی بود که فيلمسازی را به امری جدی و درون گرايانه تبديل کرد. او احتمالا بيش از هر کس ديگری سعی کرد سينما را به يک رسانه شخصی با ارزش‌های درونی تبديل کند.

شاعرِ فيلم‌ساز

سينمای هنری و روشنفکرانه‌ی اروپا و جهان يکی ديگر از چهره‌های برجسته‌ی خود را از دست داد. مايکل‌آنجلو آنتونيونی، از پيشگامان سينمای مدرن و آوانگارد جهان، شب گذشته در سن 94سالگی ديده از جهان فروبست. فيلمسازی صاحب سبک که به همراه برگمن، بونوئل، فلينی، آلن رب‌گريه، آلن رنه، گدار، و بسياری ديگر تحولات و گرايش‌های تازه‌ای را در سينمای اروپای دهه‌ی شصت به وجود آوردند.

ابراهيم گلستان در آمريکا

در برنامه‌ای که با عنوان مرور بر آثار ابراهيم گلستان از طرف دانشگاه شيکاگو در مرکز فيلم "جين سيسکل" اين شهر برگزار شد، چهار فيلم مستند گلستان از مجموعه فيلم‌های "چشم انداز" درباره نفت و فيلم "خرمن و بذر" و فيلم‌های داستانی "خشت و آينه" و "اسرار گنج دره جنی" به نمايش درآمد.

زندگی تراژيک همسر موسولينی

آيدا آلسر، همسر موسولينی، زنی بود که موسولينی سعی کرد نام او را از تاريخ ايتاليا حذف کند. او بعد از اينکه نتوانست ديکتاتور را متقاعد کند که ازدواج آن‌ها و فرزند مشترکشان را به رسميت بشناسد کارش به جنون کشيد. قرار است مارکو بلوکيو، فيلمساز چپ‌گرای ايتاليايی به زودی فيلمی از زندگی او بسازد.

برای آنها که از تاريخ درس نمی‌گيرند

با جان شينفلد کارگردان فیلم مستند «آمریکا علیه جان لنون» در لندن گفتگو کردم. مستندی که درباره ديدگاه‌های راديکال جان لنون خواننده مشهور گروه بيتل‌ها است. او درباره فیلم خود، سیاست‌های جنگ‌طلبانه آمریکا و جرج‌بوش و مستندسازی سیاسی حرف‌هایی می‌زند که شنیدنی است.

به ياد استوارت روزنبرگ

استوارت روزنبرگ کارگردان آمريکايی و سازنده فيلم مشهور «لوک خوش دست» در آخرين روزهای سال گذشته درگذشت. روزنبرگ در سينمای هاليوود جايگاه مهمی نداشت و بيشتر اهميت او به خاطر بازی پل نيومن در تعدادی از فيلمهايش بود.

شعر را بايد مصرع‌-‌مصرع نوشيد

وارد خانه عباس کيارستمی که ‌شدم، نسخه تايپ شده کتاب تازه‌اش که منتخبی از اشعار سعدی است، روی ميز بود. اول حافظ و حالا سعدی به روايت کيارستمی. چند ماهی هست که از انتشار کتاب «حافظ به روايت کيارستمی» می‌گذرد، کتابی که او آن را فست فود يا اس‌ام‌اس‌های حافظ می‌نامد.

آثار عباس کيارستمی در موزه هنرهای مدرن نيويورک

مجموعه‌ای از آثار عباس کيارستمی، فيلم‌ساز سرشناس ايرانی از اول تا بيست و ششم مارس در موزه هنر مدرن نيويورک به نمايش در می‌آيد. اين برنامه بزرگداشت اين هنرمند برجسته ايرانی است که با همکاری موزه هنر مدرن نيويورک، مرکز هنر معاصر P.S.1، و بنياد هنر ايران ترتيب يافته‌است.

خون‌بازی و نگاه تقليل‌گرايانه به سينما

خون‌بازی عليرغم تمام جسارت‌هايی که در برخورد با موضوع اعتياد در جامعه ايران خصوصا در ميان اقشار مرفه جامعه به خرج می‌دهد، توان ارتقاء به سطح يک فيلم هنری ماندگار را پيدا نمی‌کند. فيلمی که شايد تماشای آن برای جوانان معتاد به مواد مخدر و خانواده‌های آنها لازم، مفيد وهشداردهنده باشد.

ژی‌ژک و لذت حقيقی سينما

ژی ژک، نظريه‌پردازی است که مارکس، هگل و لاکان را با فرهنگ پاپ می‌آميزد تا بتواند مفاهيم فرهنگ معاصر به‌ويژه فرهنگ عامه‌پسند را تحليل و به ما يادآوری کند که درک ما از اين مفاهيم تا چه حد از منطق به دور است. سينما برای ژی‌ژک امری تفننی نيست بلکه جزء تفکيک‌ناپذير تئوری اوست.

دنيا خانه من است

سپيده فارسی فیلمساز ایرانی مقیم پاریس است که رابطه هنری‌اش را با ایران قطع نکرده است. او تعدادی از فيلم‌هايش را با سرمايه فرانسوی‌ها در فرانسه و چند تایی را نيز در ايران با حمايت بنياد سينمائی فارابی ساخته است. تبعید و مهاجرت موضوع بیشتر فیلم‌های اوست.