پشت میز کارم نشسته بودم. نگاهی به ساعت مچیم انداختم، ساعت حدودهای دو بعداز ظهر بود. ساعت سه بعد‌از‌ظهر با یکی از خانواده مددجو قرار ملاقات داشتم. پالتویم را پوشیدم، کیفم را برداشتم و به سمت ایستگاه ترام به راه افتادم.

هوا خیلی سرد بود و باد هم می‌وزید. سردی باد مثل شلاق بر روی گونه می‌نشست. درحال قدم زدن منتظر آمدن ترام بودم که صدای گرم و دلنشین پیرزنی مرا از عالم خود بدر کرد. او، داری سیمای خوشگل و چشمان نافذی بود.

گفت: هوا خیلی سرد است.
گفتم: درست است. امروز هوا خیلی سرد است اما آفتاب می‌درخشد و خدا را شکر می‌کنم که نه باران و نه برف می‌بارد.

سپس ادامه داد و گفت: می‌دانی من الان از خانه منتظران مرگ می‌آیم.

گفتم: چرا؟

گفت: دوستم آخرین لحظات زندگیش را در آن‌جا سپری می‌کند.

در هلند وقتی فرد، دیگر قابل معالجه نیست، خودش درخواست می‌کند تا به مرکزی به‌نام خانه منتظران مرگ فرستاده شود تا آخرین لحظات زندگیش را در کمال آرامش سپری کند. این مراکز، در همه شهرها ‌وجود دارد تا هر فرد به شهری که در آن‌جا متولد شده و یا خاطرات زیبائی از آن‌جا دارد برود و آخرین لحظات را با آرامش مطلق سپری کند.

پرسیدم: دوست شما چند سال دارد؟
گفت: ۸۳ سال. البته من هم ۷۵ سال دارم. اگر من مریض بشوم، هیچ کسی را ندارم تا از من سرپرستی کند. منظورم، فامیل و اقوام است.

این دوستم که الان در خانه منتظران مرگ آرمیده است، من مراقبش بودم. من دو بار به پلیس و یک‌بار هم به‌ آمبولانس زنگ زدم بعد از سه بار زنگ زدن آمبولانس آمد و او رابه بیمارستان انتقال دادند.

سپس ادامه داد: مادرم ۱۸ بچه زائید. من وقتی سه ساله بودم،‌ پدرم زندگی را بدرود گفت.

گفتم: خواهر، برادر و فامیل نداری؟
گفت: من از همه جوان‌تر بودم‌. همگی آنان دارفانی را وداع گفته‌اند.

گفتم: مگر ازدواج نکردی؟

کفت: خیر، من هرگز ازدواج نکرده‌ام.

گفتم: کمال بی‌ادبی است، آیا رابطه عاشقانه و یا سکسی هم داشته‌اید؟

گفت: خیر، من هنوز باکره هستم.

نگاهی به صورتش انداختم، با این‌که بیش از ۷۵ سال از سن او گذشته بود، باز هم در این سن، بسیار جذاب و خوشگل بود.

پرسیدم: تو با این همه زیبایی چطور ازدواج نکردی.
گفت: کسی ‌که دل مرا برباید پیدا نشد و حال دیگر دیر است.

سپس از من پرسید: شما ازدواج کردی‌؟

گفتم: آری

و او ادمه داد: بچه هم داری؟

گفتم: من سه بچه دارم.

با چشمان نافدش نگاهم کرد، نگاهی پر معنی به من انداخت و اندکی مکث کرد. می‌خواست چیزی بگویید که ترام سر رسید و صحبت ما ناتمام ماند.

چند روزی از این ماجرا می‌گذرد اما نمی‌دانم چرا چهره زیبا و معصوم این پیرزن را نمی‌توانم فراموش کنم. دوست دارم یک‌بار دیگر ببینمش و پای صحبت‌های گرم و دلنشین او بنشینم.

آیا فکر می‌کنی که در هلند، سرزمین رفاه و آسایش هم کسانی پیدا شوند که در انتظار جرعه‌ای محبت و یا نوازش و دلجویی باشند. متاسفانه با‌ید بگوییم که درصد چنین افرادی، زیاد است و هر روز هم بر تعدادشان افزوده می‌شود.

پایان کنفرانس گوادلوپ

کنفرانس سران چهار کشور آمریکا، انگلستان، فرانسه و آلمان غربی که از چهاردهم ژانویه در گوادلوپ آغاز شده بود، امروز پایان یافت. مسأله ایران یکی از مهم‌ترین مسایل مطرح در این کنفرانس بود.

سران سه کشور فرانسه، انگلیس و آلمان غربی به ویژه والری ژیسکاردستن، رییس جمهور فرانسه، جیمی کارتر، رییس جمهور آمریکا را سر‌انجام متقاعد کردند که راهی برای نجات شاه نمانده و غرب باید برای حفظ منافع حیاتی خود در این منطقه حساس جهان چاره‌ای بیاندیشد.

این دولت‌ها می‌خواهند که شاه جای خود را به یک حکومت غیر نظامی بدهد، اما همچون جیمی کارتر بر این باورند که ارتش باید متحد بماند و نشان دهد که هیچ‌گونه تمایلی به خمینی و عناصر تندرو ندارد.

دولت فرانسه پیش از آغاز این کنفرانس وعده قطع حمایت از شاه و پیشنهاد به کارتر برای مذاکره با نمایندگان آیت‌الله خمینی را از طریق صادق قطب‌زاده به آیت‌الله داده بود.

یک روز پیش از آغاز این کنفرانس نیز در تاریخ سوم ژانویه در یک جلسه در کاخ سفید سایروس ونس، وزیر خارجه و ترنر، رییس سیا، کارتر را راضی به فرستادن پیامی به شاه کردند که در آن تصمیم وی برای خروج از کشور پس از تشکیل یک دولت غیر نظامی را تایید کرده و صلاح وی و کشورش دانستند.

آنان از شاه خواستند که هر‌چه زودتر این تصمیم را عملی سازد و تأکید نمودند که در صورت مسافرت وی به آمریکا از وی مهمان‌نوازی خواهد شد. این پیام در پنج ژانویه توسط سالیوان به شاه داده شد.

به گفته سالیوان «‌شاه در پاسخ این پیام به نماینده آمریکا گفت: خیلی خوب، اما کجا بروم؟ پس از آن‌که سفیر آمریکا پیشنهاد دعوت‌نامه‌ای از آمریکا را کرد، شاه یک‌مرتبه از جای خود حرکت کرد و با هیجان گفت: شما این کار را برای من می‌کنید؟‌»

شاه تصمیم خود برای خروج از کشور را پیش از این و در طی دیداری با سالیوان، سفیر آمریکا در ایران در تاریخ دوم ژانویه به اطلاع وی رسانده بود و تاریخ خروج خود را بلافاصله پس از تشکیل دولت غیر نظامی بختیار اعلام کرده بود. بدین ترتیب این تصمیم مورد استقبال همه دولت‌های غربی واقع شد.

آیت‌الله خمینی سیاست خارجی حکومت آینده را ترسیم کرد

روزنامه اطلاعات در شماره‌ی امروز خود خلاصه‌ای از مصاحبه آیت‌الله خمینی با هفته‌نامه لبنانی «ماندی مورنینگ» را به چاپ رساند. در این مصاحبه، آیت‌الله خمینی رابطه آینده جمهوری اسلامی ایران با کشورهای مهم جهان را توضیح داده است.

آیت‌الله خمینی گفت: «جیمی کارتر، رییس جمهور آمریکا که پیوسته و بدون قید و شرط از شاه پشتیبانی کرده و هنوز هم به ملت ایران توهین می‌کند، یکی از دشمنان ایران است.»

وی افزود: «اتحاد شوروی هم با این‌که با حدت کمتری از شاه پشتیبانی کرده در ارزیابی جنبه مقدس جنبش اسلامی دچار اشتباه شده است.»

به نوشته این هفته‌نامه، آیت‌الله خمینی نسبت به چین نیز نظر عطوفت‌آمیزی نداشته و گفت نخست وزیر چین (منظور ایشان صدر هیأت رییسه است) روی اجساد ملت ما قدم گذارد و اقدامات شاه را در راه توسعه ایران ستود.

وی در ترسیم سیاست خارجی جمهوری اسلامی، دولت عراق را به خاطر این‌که «تحت فشار شاه کاری برای ملت ایران انجام نداده است نکوهش کردند.»

آیت‌الله خمینی پس از انتقاد از اقدامات انور سادات که به نظر وی بر‌خلاف منافع مسلمانان کشورهای عربی عمل کرده است، پشتیبانی خود را از یاسر عرفات، حقوق فلسطینی‌ها و بازگردانیدن سرزمین‌های اسلامی از اسرائیل به مسلمانان تأکید کرد.

آیت‌الله خمینی گفت: «اسرائیل از دیدگاه اسلام یک دولت متجاوز است و ما برای پایان دادن به این تجاوز اندک تردیدی نخواهیم کرد.»

وی در مورد جهان اسلام گفتند: «نهضت مقدس ملت ایران یک نهضت اسلامی است و بنا‌بر‌این طبیعی است که تمام مسلمانان جهان از آن بهره‌مند خواهند شد.»

جبهه ملی، فردا را هم عزای عمومی اعلام کرد

در حالی که از روز چهارم دی‌ماه، جبهه ملی امروز یک‌شنبه ۱۷ دی‌ماه را «به خاطر بزرگداشت شهیدان» و «نشان دادن همبستگی ملی در جهت سرنگونی حکومت استبداد و استعمار» عزای ملی اعلام کرده بود، روز گذشته آیت‌الله خمینی با بی‌اعتنایی به درخواست جبهه ملی و در پیامی به ملت ایران، گفت:

«‌اینجانب روز دوشنبه نهم صفر ۱۳۹۹ را برای شهدای مشهد و قزوین و کرمانشاه و سایر بلاد روز عزای عمومی اعلام می‌کنم.» روز دوشنبه نهم صفر ۹۹ برابر با هجدهم دی‌ماه ۵۷ است.

به دنبال این پیام، جبهه ملی نیز شب گذشته در پیامی اعلام کرد: «حضرت آیت‌الله العظمی خمینی مرجع عالی‌قدر شیعیان جهان روز دوشنبه ۱۸ دی‌ماه ۱۳۵۷ را به یاد شهیدان هفته پیش روز عزای عمومی اعلام کرده‌اند. اکنون جبهه ملی به پیروی از این تصمیم‌گیری به هنگام که تضمین دوام یکپارچگی همه نیروهای مردمی می‌باشد از همه زنان و مردان به پا خاسته ایران طلب می‌کند که یک بار دیگر در این روز دست به اعتصاب همه جانبه بزنند.»

جبهه ملی، بختیار را خائن و فریبکار خواند

جبهه ملی ایران در ساعات پایانی شب گذشته با دادن اطلاعیه‌ای نوشت، رهبر انقلاب با حرام و طاغوتی دانستن دولت بختیار بر همه سردرگمی‌ها نقطه پایان نهاد. در این اعلامیه که خطاب به هم‌میهنان صادر شده، آمده است:

«به دنبال یک هفته خونین که گماشتگان دستگاه استبداد زیر سلطه، در سراسر ایران زمینه کشتار جمعی را به وحشیانه‌ترین شکل تکرار کردند، در حالی که مردم قهرمان ما سخت‌ترین روزهای انقلاب خود را می‌گذرانند، موج شوم خیانت در میان خون و آتش به حرکت درآمد و سیاست پیشه‌ای که سال‌ها باور مردم را به بازی گرفته بود، در نقش نجات‌بخش نظام غیر قانونی که ایران را به روز سیاه کنونی کشانده و در لبه پرتگاه نیستی قرار داده است با انبانی از فریب به میدان آمد.»

در ادامه این اعلامیه آمده است: «خوشبختانه هنوز نطفه این سازشکاری بی‌شرمانه انعقاد کامل نیافته بود که ایرانیان بیدار دل در شهر و روستا با همبستگی بی‌مانندی نفرت خود را آشکار ساخته و رهبری عالی انقلاب ملی که از آموزش‌های والای اسلامی مایه گرفته است نیز هم امروز با دادن پیامی بر همه سردرگمی‌ها نقطه پایانی نهاد و اعلام داشت که اطاعت از این دستگاه اطاعت از طاغوت و حرام است و با رهنمودهای خردمندانه خود سودای هر گونه نرمش را از سر آن‌ها که با پای لنگ داعیه پیشوایی نهضت ملت ایران را دارند، به در کرد.»

آیت‌الله طالقانی / عکس: آژانس مگنوم

آیت‌الله طالقانی: دانشگاه‌ها را تصفیه می‌کنیم

آیت‌الله طالقانی امروز در جمع استادان عضو سازمان دانشگاهیان ایران که در دبیرخانه دانشگاه تهران متحصن شده‌اند حاضر شده و برای آن‌ها سخنرانی کرد.

روزنامه اطلاعات نوشت، آیت‌الله طالقانی سخنان خود را با تلاوت آیه‌ای از قرآن آغاز کرد و سپس به تفسیر آن پرداخت و گفت:

«اگر یک صفحه از تاریخ قبل و بعد از اسلام را مطالعه کنیم خواهیم دید که چقدر فرق است بین حکومت قبل از اسلام و بعد از اسلام.»

وی گفت: «کتاب آسمانی ما هدف نبوت را در چند آیه بیان می‌کند؛ برای تنویر افکار و اخلاقیات، انسان باید از انگیزه‌های پست، غرایز و خوهای ناپاک استبدادی پاک شود. اگر مسایل اقتصادی را هم مطرح کرده‌اند برای این است که روابط اقتصادی سالم، وسیله‌ای است برای رشد کامل انسان‌ها به طرف کمال نامتناهی که آن را خدا می‌نامیم.»

آیت‌الله طالقانی خواستار تصفیه دانشگاه از عناصر مشکوک شد و گفت: «اول دانشگاهی و دانشگاه باید تصفیه شود و از هر چه مسایل توارثی که بذرهای علم را در توده می‌خشکاند باید پاک شود.»

وی افزود: «دانشگاه به جای آن‌که خانه علم باشد خانه دربار شده است. دزدهای بین‌المللی نه تنها ثروت‌های ما را بردند بلکه علم‌های ما را هم از بین جوانان ربودند.»

آیت‌الله طالقانی آن‌گاه با گفتن این‌که استبداد بین دانشگاهیان و جامعه روحانیت فاصله انداخت، به نحوه تدریس و فراگیری علم در مدارس و حجره‌های نمناک قدیمی اشاره کردند که با نبود شرایط مناسب دانشمندان بزرگی را پرورش می‌دادند و سپس گفت:

«در محیط‌های ناپاک انسان به هر حال آلوده می‌شود. دانشگاه‌ها را از آلودگی‌ها پاک کنید. دانشگاه‌ها باید یک نمونه اخلاق باشند. دانشگاه باید از عناصر خودفروش که علم و دانش را به ثمن بخش به خاطر مقام و پول می‌فروشند پاک شود.»

وی افزود: «ما سعی می‌کنیم دانشگاه را تصفیه کنیم، عناصر مشکوک، خودفروش را طرد کنیم و برای اداره دانشگاه‌ها افراد سالم و پاک را انتخاب کنیم.»

در هفتمین برنامه از سلسله برنامه‌های اسلام و حقوق بشر باز هم به موضوع حقوق اقلیت‌های دینی در جامعه اسلامی پرداختیم. این مشکل آن‌گاه حادتر می‌شود که پیروان ادیان غیر مذکور در قرآن و قانون اساسی جمهوری اسلامی از حقوق شهروندی خودشان محروم می‌شوند.

در رأس این محرومان از حقوق شهروندی در ایران بهائیان قرار دارند. در همین رابطه، با سید محمد هاشمی، استاد حقوق اساسی دانشگاه شهید بهشتی تهران و محمد امجد، کارشناس مسایل اسلام و حقوق بشر و دانش‌آموخته حوزه علمیه گفت و گو کرده‌ام.

ابتدا از دکتر سید محمد هاشمی، پرسیدم از منظر قانون اساسی جمهوری اسلامی با توجه به این‌که ذکری از دین بهائیت در این قانون نیامده است، محرومیت‌های اعمال شده برای شهروندان بهایی چه وجاهت قانونی دارد؟

این‌که شما می‌فرمایید از دو منظر قابل توجه است که هر دو هم ریشه قرآنی دارد. منظر اول ادیان اهل کتاب است‌؛ کلیه پیامبرانی که کتاب داشته‌اند امتشان اهل کتاب می‌شوند.

پس اهل کتاب در معنای عام، همه پیروان ادیان را شامل می‌شود، اما در صدر اسلام چند دین مطرح به ویژه دین یهود و دین نصارا (مسیحیت) و دین زرتشت هم مطرح بوده، به خصوص در ایران که آیاتی در قرآن از باب تمثیل این ادیان را مورد توجه قرار داده است.

در خصوص ادیان الهی آیه‌ای داریم که می‌خوانم: «الذین آمنو و الذین هادو و النصارا و الصابئین من آمن باالله و الیوم الآخر و عمل صالحا فلهم اجر عند ربهم و لاخوف علیهم و لا هم یحزنون.»

متدینین آن زمان و پیروان پیامبران آن زمان نوعاً غیر از اسلامی که دین جدیدی بوده‌، یهود و نصارا دانسته می‌شده که این‌ها را به عنوان مثال آورده‌اند و این به آن معنا نیست که داوودی‌ها اهل کتاب نباشند.

بنابراین آیه تمثیلی است و مؤید این تمثیلی بودن آیه دیگری است که دین زرتشت را هم به آن ادیان اضافه کرده است و آن آیه ۱۷ سوره حج است که می‌فرماید: «ان الذین آمنوا و الذین هادو و النصارا و الصابئین و المجوس.»

از یک طرف و از طرف دیگر «و الذین اشرکوا ان الله یفصل بینهم یوم القیامه» خداوند در روز قیامت بین کسانی که موحد هستند یعنی مسلمان و یهودی و مسیحی و زرتشتی و صابئین از یک طرف و آن‌هایی که مشرک هستند از طرف دیگر قائل به تفکیک می‌شود.

با توجه به مندرجات قرآن منظور فقط مسیحی و کلیمی نیستند و اینها را از باب تمثیل ذکر کرده اند یعنی برداشتی که من می کنم این است.

سید محمد هاشمی، استاد حقوق اساسی دانشگاه شهید بهشتی تهران، نفر دوم از سمت راست

یعنی احصاء منحصر نیست؟

نه نیست و قرینه‌اش سه چیز است اول ان الذین آمنوا... من آمن بالله پس کلیه اهل کتاب و ادیان ابراهیمی مثل داوود و سلیمان و غیره.

دوم، الیوم الاخر یعنی قیامت را هم قبول داشته باشند‌، فقط این سه‌، چهار دین که قیامت را قبول ندارند، تمام ادیان الهی قیامت را قبول دارند.

سوم آن‌که عمل صالح یعنی کار خوب انجام بدهند پس اشتراک ایمان به خدا اعتقاد به روز جزا و عمل صالح همه‌ی پیروان ادیان الهی را شامل می‌شود.

ما وارد قانون اساسی می‌شویم‌. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران هم بر اساس مندرجات لفظی که در قرآن هست، این سه دین را مورد توجه قرار داده است البته صابئین هم بوده‌اند که ـ بحث در مشروح مذاکرات هست ـ گفته می‌شود صابئین یا یهودی بوده‌اند یا نصارا و بنابر‌این ذکر نام دیگر نکرده‌اند پس سه دین زرتشتی و مسیحی و کلیمی را گفته‌اند.

بنابر‌این این‌ها تفسیر لفظی کرده‌اند و در قانون اساسی نقل کرده‌اند و پیروان این ادیان دارای آزادی عقیده هستند و می‌توانند عبادات خودشان را انجام بدهند.

حتی در مجلس هم می‌توانند نماینده داشته باشند، اما یک عده هستند که در این مندرجات قرار ندارند و اعلام می‌کنند دین یا مذهب هستند.

راجع به مذاهب، اصل ۱۲ قانون اساسی هم مذاهب اسلامی را برشمرده است که اگر این‌ها هم تفاوتی در احوال شخصیه و غیره داشته باشند این آزادی و استقلال را دارند مثل مالکی و حنفی و حنبلی و‌...

من در خصوص ریشه‌ی تاریخی بهائی‌ها صحبت نمی‌کنم که بهائی‌ها خودشان را مسلمان می‌دانند، من کاری ندارم و اعتقادی هم به ایشان ندارم منتها بهائی‌ها انسان هستند.

به عنوان انسان باید از حقوق انسانی برخوردار باشند. این گروه عقیده خودشان را دارند و تفتیش عقیده هم ممنوع است. هیچ‌کس را هم نمی‌توان به صرف داشتن عقیده مورد مؤاخذه قرار داد.

بنابراین ایشان حق زندگی کردن دارند و بایستی از حقوق انسانی برخوردار باشند. اتفاقاً قانون اساسی، اصلی دارد که این گروه و سایر گروه‌ها مشمول آن قرار می‌گیرند و آن اصل ۱۴ قانون اساسی است که می‌گوید‌:

«به حکم آیه شریفه لایحکم الله عن الذین لم یقاتلوکم فی الدین و لم یخرجوکم من دیارکم من ان تبروهم و تقسطوا علیهم ان الله یحب المقسطین حکومت و مردم حق دارند نسبت به افراد غیر مسلمان ـ این اطلاق دارد اعم از اهل کتاب و غیر اهل کتاب ـ که حقوق انسانی ایشان را رعایت بکنند و با آن‌ها با قسط و عدل برخورد بکنند.»

بنابر‌این این‌ها به عنوان یک انسان حق دارند از حقوق انسانی برخوردار باشند حقوق انسانی ایشان چیست؟ حق حیات‌، خوردن، آشامیدن‌، کار کردن و تحصیل کردن و غیره یعنی حق دارند زنده بمانند بنابر‌این کسی حق ندارد متعرض ایشان شود.

این‌ها حق دارند از امکانات زندگی برخوردار باشند‌، باید خوراک و پوشاک داشته باشند. برای تهیه خوراک و پوشاک ناگزیر از کار کردن هستند، بنابر‌‌این کار کردن حق ایشان است.

نهایتاً امروزه زندگی بی‌سوادانه امکان‌پذیر نیست، پس سواد جزو حقوق اولیه انسانی است و سواد و تحصیلات در تمام مدارج حق ایشان است.

از آنجا که این‌ها رسمی نیستند انسانیت شأن مورد تأیید است، ممکن است نتوانند مشاغل حکومتی داشته باشند اما می‌توانند کارگر باشند می‌توانند کار بکنند‌، می‌توانند پزشک باشند و زندگی داشته باشند.

اگر به بازار مراجعه کردند، بازاری مسلمان و مسیحی باید به این‌ها جنس بدهد، همه این‌ها حقوق انسانی است پس در قانون اساسی این تعامل نسبت به غیر متدینین مندرج در اصل ۱۳ قانون اساسی هم صورت می‌گیرد و این‌ها باید از حقوق انسانی‌شان برخوردار باشند این موضوعی است که از مندرجات همین قانون اساسی می‌شود استنباط کرد.

همان‌طور که اطلاع دارید شهروندان بهائی هنگام ثبت ازدواج با مانع مواجه می‌شوند و طبعاً فرزندان حاصل از این ازدواج ثبت نشده نمی‌توانند از مزایای دریافت شناسنامه برخوردار باشند‌، از دکتر هاشمی پرسیدم این ممانعت‌ها را به چه میزان قانونی می‌دانید؟

در مسایل حقوقی، گاهی تفسیر موسع و گاهی تفسیر مضیق می‌کنیم. کسانی که در مقام تفسیر قرار گرفته‌اند پیش از آن‌که یک حقوق‌دان با توسعه فکری باشند، حقوقدانی با ذهن بسته هستند.

به همین جهت است که انکار می‌کنند وقتی کسی متولد شد وجود دارد، نمی‌توانند بگویند چون این فرزند مسلمان یا مسیحی یا کلیمی و زرتشتی نیست، شناسنامه برای او صادر نمی‌کنیم باید شناسنامه صادر کنند زیرا شناسنامه یک گواهی است که این فرد وجود دارد.

در خصوص ازدواج هم طبق نظر قرآن، ازدواج یکی از آیات الهی است اینجا چیزی است که ربطی به دین و مذهب ندارد‌، ازدواج یک امر کاملاً طبیعی و فطری است منتها ازدواج باید نهادینه بشود‌.

چطور می‌شود مانع ازدواج دو نفر انسان که به آن نیاز دارند و این ازدواج از حقوق انسانی است، بشویم، این خلاف منطوق اصل ۱۴ قانون اساسی است، لذا ازدواج این‌ها باید به رسمیت شناخته بشود.

آزادی عقیده هم که وجود دارد و ما نمی‌خواهیم بر کسی تحمیل عقیده بکنیم، مندرجات قرآن هم لااکراه فی‌الدین را دارد. در مورد عقیده نباید زور داشت‌‌، عقیده قلبی است الایمان معرفتٌ بالقلب و قول بالسان و عمل بالارکان.

شما کاری بکنید که این‌ها با جذابیت‌های اسلامی مسلمان بشوند با چماق که نمی‌شود کسی را صاحب عقیده کرد، قرآن مخالف تحمیل عقیده است.

غیر از این‌که آزادی عقیده را به پیامبر می‌گوید انما انت مذکر لست علیهم بمسیطر‌‌، یک آیه خیلی جالب است، این آیه که می‌گوید اگر خدا می‌خواست همه ایمان می‌آوردند آن‌وقت تو می‌خواهی به زور اصرار کنی مردم ایمان بیاورند.

بنابر‌این فردی که بهایی است عقیده‌اش مربوط به خودش است، او در عقیده‌اش آزاد است‌، حالا که آزاد است بر اساس اصل ۱۴ قانون اساسی حقوق انسانی غیر مسلمانان که به طور اطلاق می‌گوید فقط اهل کتاب نیستند، باید مورد احترام قرار گیرد.

آیا ازدواج یکی از حقوق انسانی است یا نیست؟ این را باید جواب داد که ازدواج هم یکی از حقوق انسانی است، این به عنوان یک شهروند نه به عنوان یک متدین بایستی از این حقوقش برخوردار باشد‌. کلیه مردم ایران از هر قوم و قبیله‌ای که باشند طبق اصل ۲۱ و ۲۲ قانون اساسی از حقوق مساوی برخوردار هستند.

محمد امجد، کارشناس مسایل اسلام

در ادامه به سراغ محمد امجد، کارشناس مسایل اسلام و حقوق بشر و دانش‌آموخته حوزه علمیه رفتم و از ایشان پرسیدم آیا از منظر فقه اسلامی، بهائیان دارای حقوق شهروندی هستند؟

حقوق شهروندی به دلیل آن‌که حقوق مستحدثی است و فقهاء باید به عنوان موضوع مستحدث با آن برخورد بکنند، نمی‌شود با استناد به احکام فقهی، دنیای پیشامدرن بررسی کرد.

آزادی مذهب‌، آزادی عقیده‌، آزادی بیان‌‌، حق حیات‌، حق تعلیم و تربیت‌، حق داشتن اجتماع دینی یا اجتماع و حزب سیاسی و همه این حقوق و آزادی‌های شهروندی برای شهروندی است که در دنیای فعلی زندگی می‌کند.

ولی در یک کشور اسلامی، حقوق و قوانین برپایه فقه اسلامی ریخته می‌شود.

یک کشور اسلامی هم چنان‌چه خودش را موظف به اجرای عدالت بداند و بپذیرد حقوق بشر و اجرای حقوق بشر به تحقق عدالت کمک بیشتری می‌کند تا عدم اجرای آن، باید بر اساس استناد به اعلامیه حقوق بشر برای بهایی‌ها حقوق شهروندی را به عنوان شهروند قائل بشود.

ولو این‌که از منظر دینداری یک مسلمان شیعه اثنی عشری، اعتقادات یک بهایی باطل و از منظر اعتقادی، او محکوم به مرگ و فنا باشد.

ولی این اعتقاد برای خودش محترم است و حکومت بایست بر اساس تحقق عدالت و امحاء ظلم به قانونی استناد بکند که به تحقق عدالت و امحاء ظلم کمک می‌کند.

بنابر‌این اگر یک شخص بهایی را به خاطر بهایی بودن از بخشی از حقوق شهروندی خودش محروم بکنیم دست حکام و فرمانروایان و اصحاب قدرت را برای تعدی بیشتر نسبت به سایر حقوق و آزادی‌های سایر شهروندان باز کرده‌ایم و این یعنی کمک کردن به پیشرفت ظلم و امحاء عدالت و ما مسلمانان موظف به تحقق عدالت و امحاء ظلم هستیم‌.

من در محضر برخی از علمای اسلام عرض کردم یک مسلمان شناسنامه‌ای با یک بهایی شناسنامه‌ای چه فرقی دارد؟ یعنی یک فرزند مسلمانی که در خانواده مسلمان متولد شده و نشو و نما یافته با یک فرزند بهایی که در یک خانواده بهایی متولد شده و نشو و نما یافته چه فرقی دارد که من این یکی را دارای حقوقی بدانم و دیگری را فاقد آن حقوق بدانم‌.

یکی بتواند بعد از پیروزی در کنکور سراسری وارد دانشگاه بشود این یکی به صرف این‌که در یک خانواده‌ی بهایی به دنیا آمده‌، نتواند.

این فرد که بر اساس تحقیق و تفحص نرفته این دین را انتخاب کند‌، این دین چیزی شبیه فرهنگ و آداب و سنن است مثل کسی که در میان قوم و قبیله خاصی به دنیا آمده و نشو و نما یافته و بر اساس آن فرهنگ و آداب عمل می‌کند‌.

مگر می‌شود فرض گرفت یک جوان ۱۵ ساله در یک خانواده بهایی متولد و تربیت بشود و مع‌الوصف این قدرت و اختیار را و این جرأت و جسارت را داشته باشد بگوید من بهایی نیستم.

همان‌طور که یک جوان مسلمان این جرأت و جسارت را ندارد ـ حتی فرض کنیم قانون تنبیهی و قانون مجازات هم نباشد ـ تغییر دین، امر خطیری است، کمتر کسی جرأت و جسارت دارد که اقدام بکند.

همان‌طور که یک مسلمان کمتر جرأت و جسارت دارد که بهایی بشود، یک بهایی هم که در یک خانواده بهایی متولد شده، کمتر جرأت دارد که مسلمان شود. چگونه ما از این فرد تکلیف مالایطاق می‌خواهیم.

تقریباً این تکلیف مالایطاق است که ما از یک جوان بهایی بخواهیم ضمن این‌که در یک خانواده بهایی به دنیا آمده‌ای باید مسلمان شیعه اثنی عشری بشوی و هزاران مشکلات در زندگی‌ات ایجاد بشود.

تکلیف مالایطاق که نمی‌توانیم بکنیم، از طرفی این در دولت جمهوری اسلامی به دنیا آمده است و یک شهروند است آیا ما می‌توانیم با استناد به بخشی از احکام فقهی که به فرموده‌ی امام، قابل تغییر و تأویل و تبدل است با جمود بر آن احکام فقهی دنیای گذشته این شخص بهایی را از حقوق خودش محروم بکنیم‌؟ چنین چیزی اخلاقاً مجاز نیست.

قرار بود نشریه‏ی «نیم‏روز» با بیشتر اعضای تحریریه‏ی نشریه‏ی توقیف شده‏ی «شهروند امروز» و با سردبیری محمد قوچانی تهیه و منتشر شود. اما انتشار آن پیش از آغاز متوقف شد.

به هر حال «نیم‌روز» آغاز نکرده پایان یافت... با رضا خجسته رحیمی که قرار بود دبیر تحریریه‏ی این نشریه باشد در مورد «نیم‌روز» که نارسیده تمام شد، گفت و گو کرده‌ام.

چرا این نشریه قبل از انتشار توقیف شد‌؟

هنوز هیچ حکم رسمی به مسئولان «نیم‏روز» در مورد توقیف آن ابلاغ نشده است. روزهای آخر آذر‌ماه به محض این‏که آگهی انتشار نشریه‏ی «نیم‏روز» در برخی از روزنامه‏های تهران منتشر شد، ساعاتی بعد، از طرف معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد با مدیر مسئول مجله تماسی گرفته شد.

طی این تماس اعلام شد: «مجوز شما باطل شده و به خاطر انتشار نامنظم، نمی‏توانید نشریه را منتشر کنید.» زمانی که مدیر مسئول اشاره می‏کند: «‌ما انتشار نشریه را اعلام کرده‏ایم و نشریه به طور مرتب امسال منتشر شده»، معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد اعلام کرده است:

«پس سال گذشته، شما منظم منتشر نکرده‏اید.» این صحبت کاملاً نشان می‏دهد که بهانه‏تراشی و بهانه‏جویی هدف‏مند و سیاسی برای جلوگیری از انتشار نشریه بوده است.

توقیف این نشریه تنها در صورتی ممکن بود که جلسه‏ی هیأت نظارت بر مطبوعات برگزار شده باشد. در حالی که طی هفته‏ی گذشته و این هفته، جلسه‏ی هیأت نظارت بر مطبوعات برگزار نشده و وقتی این کار به راحتی و سادگی خارج از روال قانونی صورت می‏گیرد، نشان‏دهنده‏ی این است که احتمالاً برخی از مقامات عالی‏رتبه‏ی نظام دستور توقیف و تعطیلی نشریه را داده‏اند.

آیا «نیم‏روز» به خاطر این‏‏که می‏خواست پا جای پای «شهروند امروز» بگذارد، توقیف شد؟

البته بعد از این‌که مدیر مسئول اعلام کرد نشریه به صورت منظم منتشر می‏شود، قرار بر این شد که روز شنبه، سی‌‌ام آذز گفت و گوهایی را با مقامات وزارت ارشاد داشته باشد و اگر این گفت و گوها مثمرالثمر باشد، نشریه منتشر ‏شود.

ولی آن‏چه مشخص است، به نظر می‏آید که نظام سیاسی ایران با توجه به مشکلاتی که در آستانه‏ی انتخابات ریاست جمهوری در ایران دارد، نمی‏خواهد تیم مطبوعاتی که سابقه‏ی کارش را در «شرق»، «هم‏میهن» و «شهروند» نشان داده دور هم جمع شود و یک کار مطبوعاتی انجام دهند و قصد پاشاندن و متلاشی کردن این تیم مطبوعاتی را که یکی از تیم‏های قوی مطبوعاتی در ایران است، دارد.

اگر «نیم‏روز» مجوز نگیرد، فکر می‏کنید حرکت بعدی برای شما و تیم روزنامه‏نگارانی که «شهروند امروز» را منتشر می‏کردند، چه خواهد بود؟

واقعیت این است که نظام سیاسی دارد تمام درها را روی بچه‏های مطبوعاتی می‏بندد. این بچه‏ها بالاخره روزنامه‏نگار هستند و باید از حداقل امنیت شغلی برخوردار باشند. در حالی که از این حداقل‏ها برخوردار نیستند.

به نظر می‏رسد، نظام سیاسی دارد کاری می‏کند که هزینه‏های کار کردن با این تیم مطبوعاتی آن‏قدر برای سرمایه‏گذاران و مدیران مطبوعات بالا برود که خود آن‏ها برای کار به سمت این تیم نیایند.

واقعیت این است که این بچه‏ها روزنامه‏‏نگار هستند و باید زندگی‏شان را به شکل حرفه‏ای، از طریق روزنامه‏نگاری تأمین کنند. اما اگر تمام راه‏ها روی این روزنامه‏نگارها بسته شود، مشخص نیست آن‏ها از چه طریقی باید کار حرفه‏ای خود را ادامه دهند.

به دنبال تلاش‌های جهانی برای برقراری آتش‌بس در غزه، اسرائیل اعلام کرد که روزانه به مدت سه ساعت، حملات خود به این منطقه را متوقف می‌کند.

این وقفه موقت، به گروه‌های امدادی و حقوق بشر اجازه فعالیت در سطح این منطقه و نیز ورود اقلام و کالاهای ضروری و سوخت مورد نیاز به غزه را خواهد داد.

به گزارش آسوشیتدپرس، پیتر لرنر سخنگوی ارتش اسرائیل با اعلام این خبر، از ارائه جزئیات بیشتر در این خصوص، خودداری کرده است.

با این حال، یک گروه حقوق بشری اسرائیلی، زمان آغاز این وقفه را ۱۱ امروز به وقت گرینویچ اعلام کرده است.

اسرائیل بدنبال ۱۲ روز حمله هوایی و زمینی به غزه، به‌طور جدی مورد انتقاد قرار گرفته است.
بمباران دو مدرسه که از سوی سازمان ملل در غزه اداره می‌شد و مردم از آن به عنوان پناهگاه استفاده می‌کردند، اوج این انتقادها بود. ۴۲ فلسطینی که تعداد زیادی از آنها کودک بودند، در بمباران این دو مدرسه کشته شدند.

بی‌بی‌سی نیوز هم نوشته است که در روز گذشته (سه‌شنبه) ۱۳۰ فلسطینی دیگر در غزه جان باختند.

با این حال مقام‌های تل‌آویو می‌گویند که حماس از مردم غزه به عنوان سپر انسانی استفاده می‌کند و به پرتاب موشک به اسرائیل ادامه می‌دهد.

پدربزرگ و نوه فلسطینی در مدرسه سازمان ملل پناه گرفته‌اند

گزارش‌ها حاکی است که رهبران فلسطین و اسرائیل از طرح پیشنهادی فرانسه و مصر در خصوص آتش‌بس استقبال کرده‌اند.

نخستین بند این طرح، برقراری آتش‌بس برای بهبود اوضاع انسانی غزه و ادامه مذاکرات صلح است. اسرائیل با لغو سه ساعته حملات خود به غزه، آمادگی خود را برای پذیرفتن این بند اعلام کرده است.

جلوگیری از وقوع دوباره جنگ میان اسرائیل و حماس و اتحاد میان گروه‌های فلسطینی در مذاکرات صلح، از دیگر بندهای طرح پیشنهادی فرانسه و مصر است.

اسرائیل و دیگر طرفین حاضر در این مذاکرات، بر پایان موشک‌پرانی‌های حماس به اسرائیل و جلوگیری از تجهیز دوباره حماس تاکید می‌کنند.

نیکولای سارکوزی رئیس جمهوری فرانسه هم گفته است که اسرائیل باید بداند که با حملاتی از این دست قادر به تامین امنیت خود نخواهد بود.

قرار است کابینه اسرائیل در نشست امروز خود در خصوص پذیرفتن آتش‌بس دائم و یا ادامه حملات به غزه مذاکره کند.

در همین حال درگیری‌ها میان حماس و ارتش اسرائیل به شدت در نزدیکی خان یونس ادامه دارد و جنگنده‌های اسرائیلی نیز شب گذشته ۴۰ ماموریت هوایی بر فراز غزه انجام داده‌اند.

حسن قشقاوی سخنگوی وزارت خارجه اعلام کرد که ایران در راستای تلاش‌ها برای توقف خشونت‌ها در غزه، ۲۲ فرستاده ویژه به کشور‌های مختلف جهان می‌فرستد.

این افراد از سوی رئیس جمهوری ایران به کشور‌هایی که نام آنها اعلام نشده، اعزام خواهند شد.

سعید جلیلی (دبیر شورای عالی امنیت ملی)، علی سعیدلو (معاون اجرایی رئیس جمهوری)، علی اکبر محرابیان (وزیر صنایع) و مجتبی رحماندوست (مشاور احمدی‌نژاد) از جمله کسانی هستند که در هفته جاری برای بررسی بحران غزه به برخی کشور‌های منطقه و جهان اعزام شده‌اند.
پیش‌بینی می‌شود که اعزام مابقی این افراد در روزهای آینده صورت بگیرد.

آن‌طور که خبرگزاری مهر به نقل از آقای قشقاوی گزارش کرده، این فرستاده‌های ویژه از رهبران جهان خواهند خواست تا برای توقف حملات اسرائیل به نوار غزه تلاش کنند.

آنها همچنین آخرین مواضع ایران در خصوص تحولات غزه را به اطلاع رهبران کشور‌هایی که با آنها دیدار خواهند کرد، می‌رسانند.

علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی نیز که از هفته‌ گذشته تلاش‌هایی را برای توقف خشونت‌ها در غزه آغاز کرده است، امروز برای دیدار با مقام‌های سوریه و حماس به دمشق سفر کرد.

آقای لاریجانی قرار است فردا در جلسه‌ای که تروئیکای بین‌المجالس آسیایی در خصوص بحران غزه در تشکیل می‌دهد، شرکت کند.
تروئیکای بین‌المجالس آسیایی متشکل از روسای مجلس ایران، سوریه و اندونزی است.

آقای لاریجانی گفته که آن‌چه هم‌اکنون در غزه رخ می‌دهد «تئوری مرگ و نابودی» است.

حملات اسرائیل به نوار غزه ۱۲ روز است که آغاز شده و بسیاری از رهبران کشور‌های جهان خواستار توقف این حملات شده‌اند، اما اسرائیل اعلام کرده که تا «نابودی» حماس به حملات خود ادامه خواهد داد.

در این حملات تاکنون بیش از ۶۰۰ نفر کشته و صدها نفر مجروح شده‌اند.
اسرائیل نیز در این حملات برخی چندتن از نیروهای خود را از دست داده است.

حماس نیز در عین حال، اقدام به موشک‌پراکنی به مناطقی از اسرائیل می‌کند که برد برخی از این موشک‌ها ۴۰ کیلومتر اعلام شده است.

از نخستین روزهای حمله‏‌ی اسرائیل به ساکنان نوار غزه، در ایران اعتراضات و تظاهراتی با پشتیبانی دولت یا گاه خودجوش علیه اسرائیل و در حمایت از مردم غزه صورت گرفته است.

هم‏چنین در این زمینه با دو تن از فعالان بخش خصوصی در تهران، آقایان احمد منصوری، وارد‌کننده و آقای علی‏‌رضا اسقایی، مدیر یک شرکت تأسیساتی گفت و گو کرده‌‏ام.

از آقای سلطانی می‏پرسم، در حوزه‏ی مسئولیت‏‌هایی که داشته‌‏اند، آیا تا کنون شاهد ارتباط تجاری میان شرکت‌‏های ایرانی با شرکت‌‏های اسرائیلی و به هر حال هرگونه ارتباط تجاری در این دو سو بوده‌‏اند یا خیر؟

تا آن‌‏جایی که اطلاع دارم، قاعدتاً خیر. از ابتدای انقلاب تا کنون، ایران رابطه‌‏ی اقتصادی مستقیم بلاواسطه با اسرائیل نداشته است.

محمد‌رضا بهزادیان، فعال اقتصادی و رییس سابق اتاق بازرگانی تهران / عکس: کارگزارن

آقای محمدرضا بهزادیان به این سوال این‌طور پاسخ می‏‌دهند:

راستش را بخواهید، از این مصوبه‌‏ای که به قانون هم تبدیل شده، متعجبم. من هم این را بیشتر یک حرکت سیاسی می‌‏دانم.

از آغاز انقلاب، ادعای دولت ایران این بوده که هیچ ارتباط اقتصادی با اسرائیل، شرکت‏‌های اسرائیلی و حتی شرکت‏‌های اسرائیلی که در آمریکا هستند، ندارند.

متقابلاً، به دلیل تحریمی که وجود دارد، آن‏ها هم از این‌که ارتباط اقتصادی با ایران داشته باشند، ملاحظه‏ دارند.

این سوال هم می‏‏تواند وجود داشته باشد که ممکن است روابط غیرمستقیمی از طریق کشورهای دیگری که با اسرائیل رابطه دارند، صورت بگیرد؟

آقای سلطانی در این باره می‌‏گویند:

بسیار بعید می‏دانم. چون از ابتدا سیاست جمهوری اسلامی، عدم ارتباط اقتصادی با اسرائیل بوده و حساسیت ویژه‌‏ای هم نسبت به آن وجود دارد.

آقای بهزادیان می‏‌گویند:

در ابتدای انقلاب، در دوره‏‌ای که سفارت آمریکا به وسیله‏‌ی دانشجویان اشغال شده بود، گفتند فلان کالا یا مثلاً این سیگارها آمریکایی است و مردم ایران هم به خاطر نشان دادن احساساتشان، خرید آن نوع کالا را تعطیل کردند و بازار آن نوع کالا در ایران عملاً دچار مشکل شد.

هم‏اکنون هم واقعاً اگر کالایی در ایران هست و وارد می‏شود که مرتبط با شرکت‏‌های اسرائیلی است یا آن‏‌ها حامی آن هستند، آقایان اعلام کنند.

اگر فکر می‏‌کنند، مردم ایران از زورگویی دولت اسرائیل به خشم آمده‌‏اند و احساساتشان به غلیان آمده، روشن به مردم اسم چنین شرکت‏هایی را اعلام کنند. مردم خودشان این کالاها را نمی‏‌خرند و احتیاجی به قانون برای جلوگیری از این کار نیست.

دکتر پدرام سلطانی، عضو هیأت نمایندگان اتاق‌‏‏های بازرگانی و صنایع و معادن تهران

پس علت تصویب چنین قانونی با چنین استحکامی چیست؟

آقای سلطانی در این باره می‏‌گویند:

تصورم این است که این طرح بیشتر جنبه‌‏ی پیام‌‏گونه‏‌ای به بقیه‏ی کشورها ـ به خصوص کشورهای مسلمان ـ برای نشان دادن قاطعیت ایران در برخورد با اسرائیل و حمایت از مردم فلسطین، دارد.

فکر می‏کنم این طرح بیشتر چنین قصدی دارد. شاید هم تأکید مجددی باشد بر این‌که دقت و احتیاط بیشتری بشود تا با شرکت‏هایی که به هر دلیلی با اسرائیل همکاری می‌‏کنند یا مبادله‏‌ی کالا انجام می‏‌دهند، هیچ‌‏گونه معامله‌‏ای انجام نشود.

آقای بهزادیان هم این حرکت را کمابیش سیاسی ارزیابی می‏کنند و در ادامه می‏‌گویند:

حداقل خواهش می‏کنیم، این شرکت را اعلام کنند تا دانش ما هم زیاد شود. بالاخره وقتی کسی در سطحی که من فعالیت می‌‏کنم، شرکت‏‌های حامی اسرائیل را در ایران نمی‏‌شناسد، حتماً از مردم عادی نمی‌‏توان توقع داشت که بشناسند.

بنابراین یا نباید وجود داشته باشد، یا این‌که پیچیدگی خیلی زیادی در این موضوع حمایت وجود دارد، یا شاید منظورشان شرکت‌‏هایی است که مالکین‏ یهودی دارند.

اگر مسأله‏ی مالکیت‌‏های یهودی طرح باشد، یهودی‏‌های ایرانی در بسیاری عرصه‏‌ها، مثلاً در بازار ارز و صرافی ایران فعالیت می‏‌کنند. آیا ممکن نیست چنین مسأله‌‏ای متوجه این‌گونه افراد باشد؟

دنیای امروز، دنیای آزادی مذاهب است. در قانون اساسی جمهوری اسلامی (که امیدواریم دولت‏‌مردان به آن پایبند باشند) هم این آزادی مذهب وجود دارد و حتی برای یهودیان در مجلس کرسی داریم.

تعداد زیادی از تجار و کسانی که در ایران امروز فعالیت اقتصادی دارند، از هم‌‏وطنان محترم یهودی هستند. فکر نمی‌‏کنم، مقصد این مصوبه چنین باشد.

اگر هم چنین چیزی باشد، قاعدتاً خلاف قانون اساسی است و شورای نگهبان حق تصویب آن را ندارد. اگر بخواهد چنین تبعیض دینی اجرا بشود، قاعدتاً مردم نخواهند پذیرفت. به همین دلیل تصور نمی‏کنم.

به سراغ دو تن از کارگزاران بخش خصوصی در تهران می‏روم. آقای احمد منصوری، بازرگان و واردکننده در این باره می‌گویند:

فکر می‏کنم، نه کسی جرأتش را دارد و نه خود شرکت‏‌های اسرائیلی تمایل داشته باشند که مستقیم در ایران کار کنند.

اما از آن‌جا که بزرگ‌‏ترین سهام‌‏دارن بسیاری شرکت‏‌های بزرگ دنیا، یهودیان هستند، این ظن را برای اقلیت راست و تندروی ما ایجاد می‏‌کند که چون این‏‌ها یهودی هستند، حامی اسرائیل هم هستند.

به عنوان مثال، شرکت نستله (‌nestle‌) هیچ رابطه‏ای با کشور اسرائیل ندارد. ولی یکی، دو بار کیهان مطلبی در این مورد نوشت و شایع شد که این شرکت حامی صهیونیست‏ است. عده‏ای هم به دفتر نمایندگی این شرکت در تهران حمله کردند.

ولی این‌طور نیست که به ‏‏طور مشخص در بازار شرکتی باشد که حتی به طور غیر مستقیم با اسرائیل در ارتباط باشد. این‏‌ها را خود جناح راست می‌‏داند.

بعضی‏ وقت‏‌ها دید‏ه‌‏ام که روی رقابت‏‌های تجاری، وقتی بخواهند شرکتی را محدود و غیرفعال کنند و برایش مشکل ایجاد کنند، با اسپری روی در و دیوار می‏نویسند که فلان کالا از اسرائیل است، مال صهیونیست‌ها است، نخرید.

حتی شنید‏ه‏‌ام در نمازجمعه پلاکاردی پخش کرده‏‌اند که فلان شرکت (اسم شرکت را ترجیح می‏دهم نگویم) حامی صهیونیست است. در حالی که این شرکت از اروپای شمالی، سمت فنلاند، می‌‏آید و هیچ ربطی هم به اسرائیل ندارد.

حال ممکن است سرمایه‌‏گذار شرکت یا سهام‌‏دار عمده‌‏اش شخصی یهودی باشد که به نظر من نمی‌‏تواند نشان‌‏دهنده‏ی رابطه‌‏ی مستقیم یا غیرمستقیمی با اسرائیل باشد.

با چنین تجربیاتی، فکر نمی‏‌کنید همین قانون باعث ایجاد مشکلاتی برای بعضی یهودیان ایرانی که در رشته‏‌های مختلف اقتصادی در بازار فعالیت می‌‏کنند، بشود؟

آنان همیشه خود را در اقلیت سختی حس می‏‌کنند و این مشکل را دارند. اما این‌که بخواهند بریزند، اموالشان را مصادره کنند یا محدودیت‏‌های بیشتری را برایشان به‏وجود بیاورند، نه، این‌‏طور نیست.

فکر می‌‏کنم بیشتر یک بحث سیاسی، اقتصادی است که می‏‌خواهند برخی از شرکت‏‌ها را در اثر رقابت‌‏هایی که در بازار وجود دارد، دچار مشکل کنند.

با انگی که نه صحت و نه سقم آن می‌‏تواند ثابت شود، این کار را انجام می‌‏دهند. فکر نمی‌‏کنم برای اشخاصی که کلیمی باشند، مشکلی ایجاد کنند.

آقای علیرضا اسقایی، مدیر یک شرکت تأسیساتی، در این باره می‏‌گویند:

حدود ۲۸ سال است که کار می‏کنم که ۱۰ـ ۱۲ سال از آن را مسئول یک شرکت هستم. تا آن‌‏جایی که می‌‏دانم چنین ارتباطی وجود ندارد که شرکت‏‌هایی با اسرائیل در ارتباط باشند و از طرفی هم با ما ارتباط داشته باشند.

این‏‌ها به خیال خودشان می‏‌خواهند چنین مصوباتی را داشته باشند تا در جامعه‏‌ی جهانی نشان دهند حامی فلسطین هستند.

این را یک حرکت صرفاً سیاسی که پایه‌‏های اقتصادی ندارد، ارزیابی می‏کنید؟

فکر می‏‌کنم و مطمئن هستم که همین‌‏طور است. چون با تصویب چنین مصوبه‏‌ای هم خودشان را حامی فلسطین نشان می‌‏دهند و هم خوراکی برای تبلیغات داخلی درست می‌‏کنند که مردم دوباره دور و برشان جمع شوند.

ترکیه از توقیف محموله‌ای که از سوی ایران به مقصد ونزوئلا فرستاده می‌شد، خبر داد.

مقام‌های ترک این محموله ۲۲ کانتینری را «مشکوک» دانسته و از ماه گذشته تاکنون در توقیف نگه داشته‌اند.

سلیمان توسین یکی از مقامات گمرک ترکیه به آسوشیتدپرس گفته که از متخصصین نظامی در آنکارا خواسته شده که این محموله را بازرسی کنند.

به گفته آقای توسین پس از پایان تحقیقات، ترکیه در خصوص ارسال این محموله به مقصد تصمیم‌گیری خواهد کرد.

مقام‌های گمرک ترکیه اعلام کرده‌اند که در این کانتینرها محتویاتی مغایر با مدارک ارائه شده، کشف شده است.

این کانتینرها تاکنون توسط تیم‌های شعبه مواد مخدر و نیز شعبه مبارزه با قاچاق گمرک مورد بازرسی قرار گرفته‌اند.

قرار بود این کانتینرها به ونزوئلا ارسال شود که در بازرسی‌ها به جای قطعات تراکتور، محتویات مغایر با بارنامه و سایر مدارک کشف شده است.

آقای توسین افزوده که نتیجه تحقیقات نشان می‌دهد که این محموله مواد رادیواکتیو وجود نداشته است، اما موادی پیدا شده که از آنها برای ساخت مواد منفجره استفاده می‌شود.

به گفته این مقام ترک، بشکه‌هایی نیز با برچسب «خطرناک» در این محموله وجود داشته‌ که حاوی مواد شیمیایی ناشناس است.

آسوشیتدپرس به نقل از یک منبع آگاه ناشناس در سفارت ایران همچنین اعلام کرده که این محموله ۲۲ کانتینری حاوی «چیز مهمی» نیست.

ایران و ونزوئلا طی سه سال اخیر همکاری‌های گسترده‌ای را آغاز کرده‌اند که پروژه‌های پتروشیمی و تولید قطعات تراکتور و خودرو دو بخش مهم از پروژه‌های مشترک دو کشور است.

در پی اخراج هیئت دیپلماتیک اسرائیل از کاراکاس، تل‌آویو نیز کاردار ونزوئلا را اخراج کرد.

علت اخراج سفیر تل‌آویو از ونزوئلا، حملات گسترده نیرو‌های اسرائیلی به نوار غزه اعلام شده است.

دولت ونزوئلا با صدور بیانیه‌ای همچنین حملات اسرائیل به نوار غزه را محکوم و خواستار توقف این حملات شده است.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، سخنگوی وزارت خارجه اسرائیل نیز اعلام کرد که در واکنش به اخراج سفیر خود از کاراکاس، کاردار ونزوئلا از تل‌آویو را اخراج کرده است.

هواداران چاوز در تظاهرات ضد اسرائیلی در ونزوئلا

ایگال پالمور پیش‌تر اعلام کرده بود که «مطمئنا تدابیر تلافی جویانه اتخاذ کرده و کاردار ونزوئلا را از تل‌آویو اخراج می‌کنیم.»

آقای پالمور گفته است که این اقدام ونزوئلا نشان دهنده ائتلاف این کشور با «اسلام‌گراها و تروریست‌ها» است.

موضع گیری‌های ضد اسرائیلی هوگو چاوز رئیس جمهوری ونزوئلا و نزدیکی وی با محمود احمدی‌نژاد رئیس جمهوری ایران در روابط کاراکاس و تل‌آویو تنش ایجاد کرده و موجب شده است که ونزوئلا به جای سفیر، کاردار در این کشور داشته باشد.

هوگوچاوز پیش‌تر در جریان جنگ ۳۳ روزه لبنان گفته بود که «به دلیل هجوم اسرائیل به لبنان، این کشور روابط سیاسی خود را با این رژیم قطع می‌کند.»

یک مقام سفارت ایران در ترکیه از آمادگی جمهوری اسلامی برای صدور گاز بیشتر به این کشور خبر داد.

گاز صادراتی روسیه به ترکیه از طریق اوکراین که روزانه در حدود ۴۰ میلیون متر مکعب است، از بامداد سه‌شنبه قطع شده است.

در پی تنش گازی بین مسکو و کی‌یف، حجم انتقال گاز روسیه به اروپا از روز گذشته کاهش چشمگیری یافت. اوکراین نیز امروز اعلام کرد که انتقال گاز روسیه به این کشور، به‌طور کامل قطع شده است.

خبرگزاری رویترز به نقل از این مقام ایرانی گزارش کرده که در صورتی که توافق‌ها میان مسکو و آنکارا در مورد قرارداد‌های گازی به نتیجه نرسد، تهران آماده است تا میزان صادرات گازی‌اش را به ترکیه افزایش دهد.

رسانه‌های ترکیه اعلام کرده‌اند که ایران روزانه ۱۵ میلیون متر مکعب گاز به این کشور صادر می‌کند. ترکیه روزانه حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب گاز مصرف می‌کند.

دولت روسیه شب گذشته با کاهش ۶۰ درصدی صدور گاز به اروپا از طریق اوکراین موافقت کرد که این امر به قطع گاز در چندین کشور اروپایی منجر شده است.

حلمی گولر وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه گفته که علاوه بر این، شرکت گازپروم روسیه نیز آماده است گاز بیشتری را به آنکارا تحویل بدهد.

صادرات گاز ایران به ترکیه بر اساس توافق‌نامه‌ای که سال ۱۹۹۶ منعقد شده، از سال ۲۰۰۱ آغاز شده است.

تهران و آنکارا همچنین سال گذشته توافق‌نامه‌ای را امضاء کرده‌اند که بر اساس آن، سالانه ۳۵ میلیارد متر مکعب گاز ایران از طریق این کشور به اروپا صادر می‌شود.

پزشکان مدافع حقوق بشر، محاکمه هفته گذشته دو پزشک ایرانی را «فرمایشی» و اتهامات آنها را ناشی از مسائل «سیاسی» می‌دانند.

بنا بر اعلام پزشکان مدافع حقوق بشر، کامیار و آرش علایی که بیش از شش ماه است که در زندان به ‌سر می‌برند، هفته گذشته در یک «دادگاه فرمایشی» محاکمه شده‌اند.

این مدافعان در بیانیه‌ای که روز گذشته صادر شده و نسخه‌ای از آن به دفتر زمانه ارسال شده، آورده‌اند که اتهامات وارده علیه برداران علایی «به ناحق» بوده و «منشاء سیاسی» دارد.

پزشکان مدافع حقوق بشر در این بیانیه از مردم خواسته که «همین امروز برای آزادی کامیار و آرش اقدام کنند.»

در این بیانیه پیش‌بینی شده که حداقل ۵۰۰ ایمیل، تلفن و نامه به نمایندگی سازمان ملل متحد برای آزادی این دو برادر ارسال شود.

برای دیدن جزئیات بیشتر کلیک کنید

دکتر کامیار علایی دانشجوی دکترا در دانشکده بهداشت عمومی سانی آلبانی در نیویورک است.
کامیار علایی همچنین در سال ۲۰۰۷ میلادی مدرک فوق لیسانس خود را در رشته جمعیت و سلامت بین‌المللی از دانشکده بهداشت عمومی دانشگاه هاروارد در بوستون آمریکا دریافت کرده است.

دکتر آرش علایی نیز مدیر سابق موسسه بین‌المللی آموزش و پژوهش در مرکز ملی آموزشی پژوهشی و درمانی سل و بیماری‌های ریوی در ایران است.

برادران علایی از سال ۱۹۹۸ میلادی در برنامه‌های درمان و پیشگیری ایدز بویژه با تمرکز بر کاهش آسیب‌ها در معتادان تزریقی مشغول به فعالیت هستند.

دولت کوبا اعلام کرد که علاقمندان ارنست همینگوی از این پس می‌توانند به صورت الکترونیک، به اسناد تازه و منتشر نشده‌ای از این نویسنده بزرگ آمریکایی دسترسی داشته باشند.

این اسناد که تعداد آنها به ۳۱۹۷ عدد می‌رسد، مربوط به دوران اقامت همینگوی در مخفی‌گاه فینکا ویجیا در کوباست که تا کنون در یکی از موزه‌های این کشور نگهداری می‌شده است.

به دنبال توافق بین شورای پژوهش علوم اجتماعی نیویورک و مقامات میراث ملی کوبا، این اسناد در حال حاضر در دسترس پژوهش‌گران ادبی، دانشجویان و علاقمندان آثار همینگوی قرار گرفته است.

این اسناد شامل بخش مقدماتی رمان «زنگ‌ها برای که به صدا درمی‌آیند» نیز هست که همینگوی آن را کنار گذاشته بود.

به علاوه سناریویی را که همینگوی برای فیلم «پیرمرد و دریا» نوشته بود و همچنین چرک‌نویس قسمت‌هایی از رمان‌ها و داستان‌های کوتاه او که همگی قبلا به چاپ رسیده‌اند، در میان این اسناد قرار دارند.

خانم روزا الفونزو رئیس موزه فینکا ویجیا گفته است که بخش مهمی از این اسناد را نامه‌های همینگوی تشکیل می‌دهد؛ نامه‌هایی از شاعران، نویسندگان و چهره‌های سرشناسی چون ازرا پاند، مکس پرکینز و اینگرید برگمن.

خانم الفونزو همچنین اعلام کرد که در میان این اسناد هیچ اثر ادبی مهم و منتشر نشده‌ای وجود ندارد و اگر از همینگوی اثر ادبی منتشر نشده‌ای باقی مانده باشد، در کوبا نیست، چرا که مری ولش بیوه همینگوی همه دست نوشته‌های او را بعد از خودکشی‌اش در سال ۱۹۶۱ با خود به آمریکا برده است.

وی افزود: «عده زیادی از مردم می‌پرسند که همینگوی در کوبا چگونه زندگی می‌کرد. این اسناد به بعضی از این گونه پرسش‌ها پاسخ می‌دهد.»

از سوی دیگر تمام نقشه‌ها، بریده مقالات روزنامه‌ها و رسیدهایی که همینگوی نگهداری کرده بود نیز اسکن شده و بر روی اینترنت قرار گرفته است.

سی‌دی‌ها و میکروفیلم‌های این اسناد نیز به کتابخانه جان اف کندی تحویل شده است.

خانم الفونوزو همچنین اعلام کرد که تعداد ۱۰۰۰ سند دیگر از همینگوی در کوبا مانده است که آنها نیز به زودی در دسترس عموم قرار خواهند گرفت.

ارنست همینگوی از سال ۱۹۳۹ تا ۱۹۶۰ در کوبا زندگی کرد.

در پی تقاضای رومن پولانسکی کارگردان سرشناس سینما برای لغو حکم محکومیت خود از دادگاه عالی لس‌آنجلس، این دادگاه از پولانسکی خواست که ابتدا خود را به قانون تسلیم کند.

دادستان دادگاه عالی لس‌آنجلس اعلام کرد که تا زمانی که آقای پولانسکی خود را به دادگاه تسلیم نکرده و محکومیت خود را تحمل نکند، حق هیچ تقاضای تجدیدنظر در پرونده خود را ندارد.

اتهام پولانسکی داشتن رابطه جنسی با یک دختر ۱۳ ساله آمریکایی است که وی ۳۱ سال قبل به عنوان مدل از او برای یک مجله فرانسوی عکاسی کرده است.

بر اساس مدارک پرونده پولانسکی، وی قبل از سکس با این دختر خردسال، چندین گیلاس شامپاین به او نوشانده و پس از آن او را اغوا کرده است.

به دنبال شکایت خانواده این دختر به دادگاه منطقه‌ای لس‌آنجلس در سال ۱۹۷۸، این دادگاه پولانسکی را به زندان محکوم کرد اما وی به حکم صادره تن نداد و به اروپا گریخت.

وکلای پولانسکی معتقدند که قضات و دادستان دادگاه منطقه‌ای لس‌آنجلس در مورد پرونده موکل‌شان مرتکب خلاف شده‌اند و آن را خدشه‌دار کرده‌اند. از این رو آنها این پرونده را از این دادگاه گرفته و به دادگاه عالی لس‌آنجلس ارائه کرده‌اند.

وکلای مدافع پولانسکی، ادعای خود را بر اساس شواهدی که فیلم مستند شبکه اچ‌بی‌او(HBO) درباره پرونده کیفری پولانسکی با عنوان «رومن پولانسکی: تحت تعقیب» ارائه کرده، مطرح کرده‌اند.

این فیلم نشان می‌دهد که دیوید ولزمعاون دادستانی لس‌آنجلس، در مورد «غیراخلاقی و غیر قانونی بودن» پرونده پولانسکی با لورنس ریتنبند قاضی دادگاه بحث می‌کند.

بر اساس ادعای این فیلم، قاضی دادگاه، به‌طور غیرقانونی تحت تاثیر ولز قرار گرفت و بدون توجه به حق تجدیدنظر پولانسکی و باوجود خواسته دادستان اصلی پرونده، افسر رسیدگی به جرم و خانواده دختر، او را به زندان محکوم کرد.

بر اساس گزارش نیویورک تایمز قرار است روز ۲۱ ژانویه، به پرونده رومن پولانسکی در دادگاه عالی لس‌آنجلس رسیدگی شود.

پولانسکی ۷۵ ساله هم اینک در پاریس زندگی می‌کند و در آنجا فیلم می‌سازد. وی کارگردان فیلم‌های مطرحی چون «چاقو در آب»، «نفرت»، «بچه رزمری»، «پیانیست» و «محله چینی‌ها» است.

«آشنایی با لایبنیتس» نوشته پل استراترن با ترجمه فریدون فاطمی در ۳۰۰۰ نسخه از سوی نشر مرکز منتشر شده است.

آشنایی با فیلسوفان، مجموعه‌ای از زندگی نامه‌های فیلسوفان مشهور است که برای گشودن باب آشنایی با اندیشه‌ها و دیدگاه‌های آنان، مدخل مناسبی است.

در هر یک از کتاب‌های این مجموعه، گذشته از ارائه اطلاعات زندگی نامه‌ای، افکار هر فیلسوف در رابطه با جریان‌ها و تحولات فکری و اجتماعی و فرهنگی عصر او بازگو می‌شود و بدون ورود به جزئیات نظریات و عقاید او، مهم‌ترین نکته‌های آن با بیانی ساده و روشن و در عین حال موثق و سنجیده بیان می‌شود.

این مجموعه شامل آشنایی با فیلسوفانی چون؛ آکویناس، ارسطو، اسپینوزا، افلاطون، دکارت، سارتر، لاک، نیچه و ... است.

در بخشی از این کتاب آمده است: «لایبنیتس نخستین فیلسوف بزرگ آلمانی بود. همچنین نخستین کسی از هم‌میهنانش بود که یک نظام فلسفی فراگیر پدید آورد که در فلسفه آلمانی چیز قابلی شد. سنتی که با لایبنیتس آغاز شد، آغاز فهرستی بود که اکثریت چهره‌های فلسفی برجسته ۲۰۰ سال اخیر را در بر می‌گیرد. این خط در بر دارنده کانت، هگل، شوپنهاور، نیچه، ویتگنشتاین و هایدگر است.»

نویسنده در جای دیگری نیز نوشته است: «لایبنیتس سر نمونه نبوغ کاریکاتور مانند بود. زندگی اش سرشار از رویدادهایی بس مضحکه‌آمیز بود که او از سرشت آنها به ندرت خبر داشت. همه چیز را درباره همه چیز می‌دانست، اما اصلا نمی‌فهمید مردم عادی چگونه می‌اندیشند و رفتار می‌کنند.»

قیمت این کتاب ۱۵۰۰ تومان است.

برنامه‌های امشب رادیو زمانه
(بر روی تارنما و ماهواره)

به وقت تهران

20:30 - 22:00

به وقت آمستردام

18:00- 19:30

برنامه های زنده زمانه
20:30 - 22:00

تهیه‌کننده: پژمان اکبرزاده

20:30 اعلام برنامه
20:35 ایران امروز - پژمان

20:40 گفتگو با خواهر ایرج بسطامی، خواننده فقید ایرانی - مینو صابری

20:50 گزارش روز - آزاده اسدی

21:00 تازه ترین خبرهای ایران و جهان
21:05 بخش تحلیلی - خبری

- نگاه فلسطينی​ها به جنگ و صلح با اسرائيل پس از حمله اخير به غزه؛ گفتگو با لميس انس، خبرنگار فلسطينی - نیک آهنگ کوثر
- طرح حسنی مبارک برای صلح پایدار بین اسراییل و فلسطین؛ گفتگو با علیرضا نوری زاده، تحلیلگر سیاسی در لندن - ایرج ادیب زاده

- تهدیدهای اخیر علیه شیرین عبادی، از نگاه "تغییر برای برابری" - رضا جمالی

21:30 کاروان موسیقی (یونان) - سهند صاحب دیوانی
21:40 به روایت شهرنوش پارسی پور (116)؛ بررسی آثار ایرا عباسی

21:50 روی خط زمانه: نگاهی به نقش ایران در جنگ غزه؛ گفتگو با هوشنگ امیر احمدی؛ موقعیت حقوقی جنگ؛ در گفتگو با سعید محمودی، و مختصات نظامی آن از نگاه هوشنگ حسن یاری، استاد کالج نظامی در کانادا‬ ‫- مریم محمدی



22:00 پایان برنامه زنده

22:00 موسیقی پاپ ایرانی


پنجشنبه 19 دی

02:30 تکرار رادیو زمانه
04:30 موسیقی بی کلام

08:30 تکرار رادیو زمانه

10:30 تازه های ترانه

14:30 تکرار رادیو زمانه

16:30 تازه های ترانه

20:30 برنامه زنده رادیو زمانه

دریافت نسخه کامل برنامه

]]>