حقوق بشر در ایران


مرداد ۸۷ بوی مرداد ۶۷ می‌دهد

نیما نامداری: امروز ۱۶ مرداد ۸۷ است. ۲۰ سال از ۱۶ مرداد ۶۷ گذشت. ساعت مچی متوقف شده در ۱۶ مرداد به ما خبر می‌داد که تاریخ اعدام چه روزی بوده است. ساعت مچی را همراه با چند تکه لباس، نهج‌البلاغه و قرآن، حوله، مسواک و چند ورقه کاغذ در آذرماه ۶۷ تحویل گرفتیم. من آن زمان دانش‌آموز دبستان در خرم‌آباد بودم. غروب روزی در آذر ۶۷ از مدرسه به خانه که آمدم، همه جا تاریک بود؛ برق رفته بود. در آن سال‌ها هم مثل امسال، قطع برق چیز عجیبی نبود.



ابراهیم یزدی: «علت احضارم را نمی‌دانم»

مریم محمدی: دیروز خبر حکم جلب دکتر ابراهیم یزدی، دبیر کل سازمان نهضت آزادی ایران در چند رسانه منتشر شد. ابراهیم یزدی به رادیو زمانه گفت که دیروز از سوی دادگاهی با منزل ایشان تماس گرفته شده و حکم جلب وی به همسرش اعلام شده است. هم‌چنین با دکتر محمدعلی دادخواه، وکیل آقای یزدی نیز گفت ‌و گو کردم. او نیز می‌گوید تا زمانی که از طریق مراجع رسمی احضاری برای موکلش نیاید، اقدامی نخواهند داشت.



گفت و گو با ‌فرهاد ثابتان و ‌شیرین عبادی:
تمهیدات برای جلوگیری از ورود بهائیان به دانشگاه

مریم محمدی: متقاضیان بهایی کنکور، با وجود کسب نمرات قبولی، وقتی به سایت «سازمان سنجش کشور» مراجعه می‌کنند، به جای دریافت کارنامه خود، با عبارت «نقص پرونده» مواجه می‌شوند. در حالی که در این مرحله، آشکار شدن نقص پرونده ممکن نیست. با توجه به تجربیات سال‌های گذشته، فعالین حقوق بشر این امر را علامت آشکاری برای جلوگیری از ورود جوانان بهایی به دانشگاه دانسته‌اند. شیرین عبادی در این مورد می‌گوید: «در قانون اساسی قید شده است که‌ با پیروان ادیانی که به رسمیت شناخته نمی‌شوند ـ مثل بهائی‌ها ـ باید با ملاطفت و مدارای اسلامی برخورد شود و این‌که به کسی به خاطر دینش، اجازه تحصیل ندهند، این ملاطفت اسلامی نیست.»



گفت و گو با عبدالفتاح سلطانی و عبدالکریم لاهیجی در مورد اعدام دسته جمعی ۲۹ نفر:
«جرم اراذل و اوباش، مبنای قانونی ندارد»

مریم محمدی: خبر اعدام دسته‌جمعی ۲۹ نفر در زندان اوین که ‌یک‌شنبه صورت گرفت، انعکاس گسترده‌ای در جامعه‌ی فعالان حقوق بشر یافت. کانون مدافعان حقوق بشر در ایران در همین رابطه، اطلاعیه‌ای صادر کرد و به موارد مشخصی از جمله اعدام تحت عنوان غیر‌حقوقی اراذل و اوباش، شیوه‌ی دسته‌جمعی اعدام، و تردید در رسیدگی عادلانه به پرونده محکومین اعتراض کرد. دکتر ‌عبدالفتاح سلطانی، سخنگوی کانون مدافعان حقوق بشر می‌گوید: «عنوان اشرار، اراذل و اوباش و شرارت، در قانون ما اصلاً جرم نیست. باید بگوییم این‌ها چه کار کردند، چه عملی را مرتکب شدند که مستحق مجازات مرگ شدند.‌»



گفت و گو با کامیار علایی، پیش از بازداشت

نیک‌آهنگ کوثر: کامیار علایی، پژوهشگر دانشگاه هاروارد و کارشناس بین‌المللی بهداشت، که پایه‌گذار برنامه‌های کلینیکی مثلثی برای جلوگیری از ایدز در ایران است، از سوی مقام‌های امنیتی ایران بازداشت شده، خانواده علایی از وضعیت او اظهار بی‌اطلاعی کردند. سه ماه پیش با کامیار گفت و گویی انجام دادم. او گفت: « الان داروهایی هست که اگر به موقع مراجعه کنند، با این داروها تا سی سال می‌توانند عمر کنند. اما مشکل این است که چون ‌نمی‌دانند ایدز دارند و فکر می‌کنند هرکس که ایدز دارد، حتماً رفتار غیراخلاقی دارد، پس مراجعه نمی‌کنند.»



اکونومیست، احمد باطبی را به دفتر خود در آمریکا دعوت کرد:
ديگر سکوت روا نيست

اکونومیست: يکی از دانشجويان معترض ايرانی که به خاطر عکسی که از وی پشت جلد مجله‌ی ما چاپ شد و به مرگ محکوم شده بود، به آمريکا گريخته است. ۹ سال پيش، عکس احمد باطبی پشت جلد اکونوميست چاپ شد. آن زمان او ۲۱ سال داشت و يکی از هزاران دانشجوی معترض به حکومت ايران در آن تابستان بود. در ژوییه امسال او به آمریکا آمد. باطبی اندک زمانی پس از اين‌که به آمريکا رسيد، عکسی از خودش در برابر کنگره‌ی آمريکا را روی وبلاگ فارسی‌اش با اين توضيح منتشر کرد: «دستت به من نمی‌رسه.»



گفت و گو با سلمان سیما، فعال دانشجویی و مدیر مسوول نشریه دانشجویی سخن تازه:
حسرتِ آزادی در دانشگاه آزاد

سیامک فرهی: سلمان سیما، فعال دانشجویی دانشگاه آزاد و مدیر مسوول نشریه دانشجویی سخن تازه می‌گوید: «دوستانی که فعال سیاسی یا صنفی هستند، معمولاً از حق تجدید‌نظر در واحد برخوردار نیستند که خود این، خلاف آیین‌نامه است و مستقیماً حکم را می‌زنند غیرقابل تجدید‌نظر و نکته‌ای که واقعاً برای بچه‌های دانشگاه آزاد سخت است این است که وقتی با احکام تعلیق مواجه می‌شوند، باز هم مجبور به پرداخت شهریه هستند و در غیر این صورت برای‌شان مشکلات آموزشی زیادی درست می‌شود.»



تحصن دانشجویی برای پیشنهاد بی‌شرمانه

کوهیار گودرزی: در حالی که تحصن و اعتصاب دانشجویان دانشگاه تربیت معلم هفته گذشته با موافقت مسؤولان با خواسته‌های تحصن‌کنندگان پایان یافت، برخی دانشگاه‌های کشور کماکان صحنه اعتراض دانشجویان هستند. حدود سه هزار نفر از دانشجویان دانشگاه زنجان از عصر دیروز در سالن ورزشی دانشگاه تحصن کرده و خواستار استعفای رییس دانشگاه زنجان و معاون دانشجویی این دانشگاه شده‌اند. ادعا می‌شود که معاون دانشجویی این دانشگاه قصد داشته به یکی از دانشجویان دختر در محل کار خود تعرض کند.



تحصن در دانشگاه تربیت معلم تهران در گفتگو با سه تن از دانشجویان
تحصن ۱۴۰۰ نفره یا خواسته‌های ۴۰ دانشجو؟

مریم محمدی: اعتصاب دانشجویان تربیت معلم واحد پردیس کرج که پنجشنبه‌شب آغاز شده بود، دیروز وارد پنجمین روز خود شد. یکی از دانشجویان شرکت‌کننده در این تحصن در گفت و گو با زمانه می‌گوید: «در صحبتی که یکی از بچه‌های ما با ریاست دانشگاه داشتند، ایشان متذکر شدند که ما به خاطر ۴۰ نفر از دانشجویان، نمی‌توانیم دو تن از معاونین دانشگاه را از معاونت برکنار کنیم. در صورتی که متحصنین بیش از هزار نفر جمعیت دارند.»



گزارش «عفو بین‌الملل» از وضعیت حقوق بشر در ایران

آن‌چه در ادامه می‌آید، متن کامل گزارش سازمان «عفو بین‌الملل» از وضعیت حقوق بشر در ایران در سال ۲۰۰۷ است. این گزارش می‌نویسد: «مقامات به سرکوب مخالفان ادامه داده‌اند. روزنامه‌نگاران، نویسندگان، دانشمندان، و فعالان حقوق زنان و جامعه در معرض دستگیری‌های خودسرانه، ممنوعیت سفر، تعطیل ان‌جی‌او‌های آنان و آزار بوده‌اند. تبعیض علیه زنان در قانون و عمل تثبیت شده است. شکنجه و سایر بدرفتاری‌ها در زندان‌ها و بازداشت‌گاه‌ها گسترده بود.»



گزارشی از نشست کمیته پیگیری بازداشت خودسرانه به عنوان برخوردهای قضایی با دانشجویان:
«بازجویان، تفتیش عقاید می‌کنند»

سیامک فرهی: نشست کمیته پیگیری بازداشت خودسرانه به عنوان برخوردهای قضایی با دانشجویان، دوشنبه پیش در مجمع اسلامی زنان برگزار شد. علی نیکو‌نسبتی، مسوول روابط عمومی دفتر تحکیم وحدت در این مراسم گفت: «اگر در کل نگاه بکنید می‌بینید روندی را در پیش گرفتند که شما اگر اعتراضی بکنید مطمئن هستید که به دلیل دیگری با شما برخورد می‌کنند. به دلایل واهی دیگری بالاخره یک بهانه‌تراشی می‌کنند و شما را محکوم می‌کنند. در کمیته انضباطی هم که شرایط به مراتب سخت‌تر است. یعنی آن‌جا دیگر قاضی و شاکی و دادستان و این‌ها همه یک نفر است.»



خاطراتی از هم‌زیستی با بهایی‌ها در زندان
بهایی‌ها هم از «نجس‌ها» بودند

منیره برادران: در دهه ۶۰ یک نوع همزیستی تنگاتنگ بین ما زندانیان چپ و بهایی‌ها، در زندان اوین برقرار بود. اتاق‌ها و بندهامان مشترک و از اتاق زندانی‌های مسلمان جدا بود. این همزیستی البته اختیاری نبود، بلکه به اراده مقامات بود که نکته مشترکی بین ما زندانی‌های «کافر» و بهایی یافته بودند: ما هر دو «نجس» محسوب می‌شدیم و مسلمان‌ها باید از ما دوری می‌کردند. با این کشف بزرگ، ما و زندانیان بهایی در یک طبقه‌بندی قرار می‌گرفتیم. در کنار ده‌ها مقررات نفس‌گیر، نجس و پاکی هم شده بود قانون مقدس، که طفره رفتن از آن کار ساده‌ای نبود.



به مناسبت روز جهانی کارگر
گزارش نقض حقوق کارگران ایران در سال ۱۳۸۶

آن‌چه می‌خوانید، گزارش «فعالین ایرانی دفاع از حقوق بشر در اروپا و آمریکای شمالی» از نقض حقوق کارگران ایران، طی سال ۱۳۸۶ است. با توجه به سانسور حاکم بر رسانه‌های خبری ایران و عدم مصونیت فعالان حقوق بشری و آزاد نبودن تشکل‌های مستقل کارگری، طبیعتاً این گزارش دارای کمبودهایی است و نمی‌تواند در بر گیرنده تمامی موارد نقض حقوق کارگران در ایران باشد.



گفت و گو با حسین ماهوتی‌ها، مسوول گروه فعالین دفاع از حقوق بشر در اروپا و آمریکای شمالی:
نقش نهاد‌های بین‌المللی در حمایت از کارگران ایران

در آستانه اول ماه می، در حالی روز جهانی کارگر را می‌گذرانیم که بسیاری از فعالان کارگری ایران یا زندانی هستند و یا درحال بالا و پایین رفتن از پله‌های دادگستری و دادسرا. حسین ماهوتی‌ها، مسوول گروه فعالین دفاع از حقوق بشر در اروپا و آمریکای شمالی در گفت و گو با نیک‌آهنگ کوثر می‌گوید: «‌سال ۱۳۸۶‌، سال خاموش کردن صدای اعتراض کارگران در استراتژی حاکمان ایران بوده است. در توضیح در این رابطه می‌بینیم که سایت خبر رسانی ایلنا را که یکی از منابع اطلاع‌رسانی در رابطه با وضعیت کارگران ایران بوده‌،‌ می‌بندند.»



جرم سیاسی، آری؛ زندانی سیاسی، نه

نادر فکوهی: چهار سال قبل، هاشمی شاهرودی در یک سخنرانی گفته بود که «در ایران نه زندانی سیاسی داریم و نه جرم سیاسی.»‌ حال آن‌که چند روز پیش، همین مقام و در همان جایگاه،‌ خبر از تصویب مصادیق جرم سیاسی در شورای عالی قضایی داد. اتفاقی که بیش از ده سال بود که فعالان حقوقی و سیاسی در ایران را بر تصویب رساندن‌اش در قالب طرحی ولو کلی، به خود مشغول کرده بود.



آخرین وضعیت محمد صادق کبودوند، دبیر سازمان حقوق بشر کردستان در گفت و گو با وکیلش:
«اراده‌ای برای آزادی کبودوند وجود ندارد»

محمد صادق کبودوند، فعال کرد و دبیر سازمان حقوق بشر کردستان از تیر ماه سال گذشته در زندان به سر می‌برد. نسرین ستوده، وکیل این فعال در گفت و گو با سیامک فرهی می‌گوید: «‌برای آقای کبودوند، وثیقه سنگینی معادل ۱۵۰ میلیون تومان صادر شده که البته خانواده وی قادر به تأمین این وثیقه نیستند. اما سؤال این‌جاست که چه جرم سنگینی آقای کبودوند مرتکب شده است؟ علاوه بر این با توجه به شخصیت فرد که یک فعالیت فرهنگی در منطقه کردستان است، چرا باید وثیقه‌ای به این سنگینی صادر بشود؟»



خطر سنگسار دو زن در ایران

اشپیگل/ مجید روشن‌زاده: زهره (۲۷ ساله) و آذر کبیری (۲۸ ساله) دو زنی هستند که به جرم «زنای محصنه» محکوم به سنگسار شده‌اند و قرار است که این حکم به زودی در کرج به مرحله اجرا در آید. جبار صولتی، وکیل این دو زن، در گفت‌و‌گویی با هفته‌نامه آلمانی اشپیگل به تشریح وضعیت این دو محکوم پرداخته و می‌گوید: «متداول‌ترین شکل اعدام در ایران، دار زدن در ملاء عام است. این حکم در مورد کودکان هم به مرحله اجرا در می‌آید.»



«در حقوق بشر گام به گام عقب می‌رویم»

شیرین عبادی در گفت‌وگو با مریم محمدی درباره وضعیت حقوق بشر در ایران در سالی که گذشت می‌گوید. خانم عبادی در نگاهی به سال گذشته به تبعیض علیه زنان، انتخابات ناسالم، آزار و فشار علیه اقلیت‌های قومی و مذهبی، مجازا‌ت‌هایی چون سنگسار، زندانیان سیاسی و وضعیت دانشجویان در بند، کشته شدن دو دانشجو به طرز مشکوک و بسته شدن چند نشریه از جمله ماهنامه زنان اشاره می‌کند. همچنین او به گرانی روز افزون در ایران تاکید می‌کند.