| خانه > حقوق انسانی ما > زنان | |
زنانگفتوگو با شهلا شفیق؛ دربارهی ممنوع الخروجی سیمین بهبهانی «دود تنوره ديوان؛ سوزانده چشم و گلو را»ایرج ادیبزاده: روز هشتم مارس، هفدهم اسفند، روز جهانی زن، نیروهای امنیتی در فرودگاه تهران به خانم سیمین بهبهانی اعلام کردند که وی ممنوع الخروج است و از سفر ایشان به خارج از کشور جلوگیری به عمل آمد. خانم سیمین بهبهانی، به مراسم ویژهی روز جهانی زن از سوی شهرداری پاریس دعوت شده بودند. با خانم شهلا شفیق، از فعالان دفاع از حقوق زنان در فرانسه در این باره گفتوگو کردهام. گفتوگو با دکتر نيره توحيدی، استاد دانشگاه و سرپرست بخش مطالعات زنان دانشگاه ايالتی کاليفرنيا «جنبش زنان باید آگاهانه وارد جریان جنبش سبز شود»شیرین فامیلی: يکی از موضوعاتی که اخيراً مورد توجه فعالان مدنی ايران قرار گرفته است، رابطه جنبش سبز با ديگر جنبش های مدنی و اجتماعی کوچک تر و مطالبه محور همچون جنبش زنان، دانشجويی، کارگری و يا جنبش هويت طلبی و قومی است. در اين زمينه با دکتر نيره توحيدی، استاد دانشگاه و سرپرست بخش مطالعات زنان دانشگاه ايالتی کاليفرنيا، گفت وگو کرده ام و درباره هويت اصلی جنبش سبز تحلیل ایشان را پرسیدهام. گفتوگو با فریده غیرت و پروین اردلان در بارهی دیدگاههای آیتالله منتظری در مورد حقوق زنان «آیتالله منتظری به حقوق زنان توجه کامل داشت»شیرین فامیلی: در روزهای اخير، نظرات و مواضع آيتالله منتظری، نه فقط از زاويهی دفاع از حقوق بشر، بلکه از جنبهی دفاع از حقوق شهروندی و گروههای اجتماعی، مورد توجه تحليلگران و فعالان جنبش مدنی در ايران قرار گرفته است. با فریده غیرت و پروین اردلان در بارهی دیدگاههای آیتالله منتظری در مورد حقوق زنان، گفتوگو کردهام. رام کردن زن سرکشمزدا اقبال: با وقوع انقلاب اسلامی و قرار گرفتن قدرت در کف بنیادگراها، یک توقف همهجانبه در همه روندهای رو به جلو، به سوی دنیای پیشرفته ایجاد شد و از پس آن، تلاشی سیستماتیک و خستگیناپذیر برای بازگرداندن جریان امور به گذشته آغاز شد. شاید اصلیترین قربانیان این توقف و عقبگرد، زنان بودند؛ چرا که بسیاری از تغییرات بنیادین در پروسه مدرنیزاسیون عصر پهلوی، بستگی تام به احقاق حقوق زنان داشت. گفتوگو با فریده غیرت، حقوقدان محو خشونت علیه زنان، الزامات تغییر عرف و قانونلیدا حسینینژاد: شورای عمومی سازمان ملل متحد در سال ۱۹۹۹، ۲۵ نوامبر را به عنوان روز جهانی محو خشونت علیه زنان تثبیت کرد. این خشونت شامل آسیبهای جسمی، روانی یا جنسی زنان یا حتی محروم کردن زنان از آزادیهای مختلف می شود. به همین مناسبت با فریده غیرت، حقوقدان و وکیل دادگستری در ایران گفتوگو کردهام. گزارشی از تضاهرات فمینیستهای فرانسه که کمپین یک میلیون امضاء، شاخه پاریس هم به آن دعوت شده بود «اصلیترین شعار ما، تغییر برای برابری است»ایرج ادیبزاده: در تظاهرات روز ۲۵ مهر، در پاریس، فعالان زنان و فمینیستهای فرانسه از شاخهی پاریس کمپین یک میلیون امضاء برای برابری زنان ایران هم دعوت شده بودند. مهمتر این که از نمایندگان کمپین یک میلیون امضاء در پاریس خواسته شد که پیشاپیش راهپیمایان فرانسوی حرکت کنند که این مساله بیسابقه بود. با برخی از شرکت کنندگان در این تظاهرات گفت و گوهای کوتاهی کردهام. ضرورت گسترش فعالیت گروهی زنانپروین اردلان فعال جنبش زنان در ایران، و برنده جایزه سال ۲۰۰۷ بنیاد اولاف پالمه، ششم اکتبر در سالن شگلبانای، «تئاتر جنوب» در شهر استکهلم درباره جنبش زنان ایران در ۳۰ سال اخیر سخن گفت. پروین اردلان با تاکید بر ضرورت گفت و گو و آموختن از تجربیات یکدیگر گفت: «در همین کمپین یک میلیون امضا ما به عنوان نمونه از خواهران مراکشی خود آموختیم و خواهران افغان هم از ما نکاتی را آموختند.» پروین اردلان با دو سال تأخیر جایزه گرفتپروین اردلان فعال جنبش زنان در ایران و برنده جایزه سال ۲۰۰۷ بنیاد اولاف پالمه، روز جمعه طی مراسمی در بیست و پنجمین نمایشگاه بینالمللی کتاب گوتنبرگ (۲۳ تا ۲۶ سپتامبر) دیپلم افتخار این نهاد را با دو سال تأخیر از دست پیر شوری، سخنگوی بنیاد اولاف پالمه و سفیر سابق سوئد و یواکیم پالمه فرزند اولاف پالمه دریافت کرد. سه سالگی کمپین یک میلیون امضا در گفت و گو با سه تن از فعالان آن سه سال کارزار علیه تبعیضشیرین فامیلی: سه سال از آغاز فعاليت کمپين يک ميليون امضا میگذرد. کارزاری که شهريور سال ۸۵ به دست تعدادی از فعالان جنبش زنان با جمعآوری يک ميليون امضا از شهروندان برای تغيير قوانين تبعيضآميز عليه زنان و ارائه آن به مجلس، خواستار تغيير اين قوانين شوند. درباره کارنامه سهساله این کارزار و آینده آن با سه تن از فعالان آن، پروین اردلان، رضوان مقدم و نفیسه آزاد گفت و گو کردم. گفت و گو با رضوان مقدم، فعال جنبش زنان و از اعضای اوليه کمپين يک ميليون امضا «حضور زنان در خیابانها، تصور رایج را تغيير داد»هشتم مردادماه در دانشگاه هومبولد برلين، به دعوت سازمان عفو بينالملل در آلمان، جلسه سخنرانی و بحثی درباره حقوق زنان در ايران و مبارزات آنها برای رفع نابرابری و تبعيض برگزار شد. رضوان مقدم، فعال جنبش زنان و از سخنرانان این جلسه در گفت و گو با زمانه میگوید: «تصوری که تا پيش از اين نسبت به زن ايرانی وجود داشت يک زن توسری خور يا زن قربانی بود، ولی حضور زنان با اين قدرت در خيابانها و مشاهده حرکتهای جنبش زنان از جمله کمپينهای مختلف، اين پيشداوری و تصور نسبت به زن ايرانی را تغيير داد.» تب نو و زق زق زخم کهنهفرشته مولوی: جدال با حجاب اجباری در ایران، مبارزه با نماد حکومتی است که با عوامفریبی و بهرهگیری از باورهای مذهبی و سنتی و، با تابوانگاری روسری، سلطهی خود را بر جسم و روح ملتی تحمیل میکند. در فضای انتخاباتی تلاشهایی در واداشتن نامزدها به اعلام موضع در این زمینه شده است که نشان از فردی بودن ابتکار و پراکندگی داشتند؛ نیز خبرهایی در حاشیهی «همگرایی» بیانگر کوششهایی در راه مطرح کردن مسأله بودند، در جزوهی تشریحی «همگرایی» هم سخن از «انحلال نهادهای ناظر بر نحوهی پوشش مردم» رفته است. آیا بعد از گذشت سی سال هنوز وقت آن نرسیده که شعار «نه روسری، نه توسری» را در چارچوب کارزاری خاص دفاع از حق آزادی پوشش مطرح کنیم؟ مشکلات زنان کارگر ایران در گفت و گو با شهلا لاهیجی و ناهید خیرابی: «قوای سهگانه، پیگیر اشتغال زنان نیستند»شیرین فامیلی: به مناسبت اول ماه می (روز جهانی کارگر) با دو تن از کارشناسان مسائل زنان و کارگری؛ یعنی خانم شهلا لاهیجی و ناهید خیرابی گفتوگوهایی کردم. خانم شهلا لاهیجی، نویسنده و پژوهشگر مسائل زنان و مدیر انتشارات روشنگران، در مورد مسالهی اشتغال زنان میگوید: «متاسفانه بعد از انقلاب، فرآیند تولید ما دچار کسری و افت شد و بسیاری از مدارس فنی- حرفهای که میتوانست زنان را تبدیل به ابزارمندان و تکنسینهایی کند که بتوانند کار را با تخصص آغاز کنند، تعطیل شد و همچنین برنامههای زیادی برای محدود کردن مهد کودکها در کارخارنهها پیش آمد.» زنان از خود مراقبت نمیکنندنگار نیکنهاد: زنان تمام دنیا دچار بیماریهای مختلف زنانه میشوند، اما تفاوت زنهایی که در کشورهایی در حال توسعه زندگی میکنند با زنان کشورهای توسعه یافته، در نوع برخورد آنها با موضوع سلامت جنسی و برخورد جامعه با مسأله آنهاست. در جامعهای مثل جامعه ایران، بهداشت جنسی یک موضوع پنهانی حساب میشود. آموزش رسمی و علمی در این زمینه وجود ندارد و همه چیز محدود به دو واحد درسی تنظیم خانواده در دانشگاه یا یک جلسه توجیهی و محدود هنگام انجام آزمایشهای قبل از ازدواج است. این در حالی است که سهم زیادی از سلامت جامعه در گرو سلامت زنان است. گفت و گو با رضوان مقدم، پیرامون ادامه بازداشت خديجه مقدم و محبوبه کرمی «اتهام مقدم و کرمی، جای بحث دارد»شیرین فامیلی: ۱۰ روز است که نيروهای انتظامی و امنيتی، خديجه مقدم، فعال جنبش زنان و عضو کمپين مادران صلح و محبوبه کرمی، فعال کمپين يک ميليون امضا را بازداشت کردهاند. رضوان مقدم، از فعالان کمپين يک ميليون امضا و کمپين مادران صلح، ضمن تأکيد بر اين نکته که اين بار اول نيست که چنين اتفاقی میافتد و عدهای بدون هيچ دليلی بازداشت میشوند، میگويد: «اينطور که دوستان در خاطرات خود نوشتهاند، درست مانند يک مجرم با آنها برخورد شده است. در قوانين ما تا زمانی که جرمی ثابت نشده، حق نداريم کسی را مجرم تلقی کنيم، بلکه هنوز متهم است. تازه اتهام اين افراد هم جای بحث دارد.» دختران باکره و مردان بیوهمحمدرضا اسکندری: در فرهنگ لغت ایرانی، بکارت به معنای دست نخورده و در فرهنگ عامه به شخصی که آمیزش جنسی نداشته گفته میشود. در سراسر ایران، برای زنان وجود پرده بکارت را نشانه باکرگی میدانند. تنها در آفریقا برای مردان هم مسألهای به نام باکرگی وجود دارد. بنابر سنت آفریقایی، سفتی پوست ختنهگاه و توانایی ادرار از بالای طنابی در یک متری زمین را نشانه باکرگی مردان میدانند. پس در آسیا و آفریقا هنوز هم برای داشتن و نداشتن بکارت خیلی چیزها در فرهنگ لغات و کتابها نوشته میشود. اگر چه در رابطه با باکره بودن پسران حرف زیادی به میان نمیآید ولی باکرگی دختر در زمان ازدواج یکی از سنتهای جامعه ماست. موج سوم فمینیستی در ایرانفروغ.ن. تمیمی: سی سال پیش در هشت مارس ۱۹۷۹ دومین تظاهرات بزرگ زنان در تهران علیه مطرح شدن حجاب اجباری برگزار شد. میتوان گفت که بذرافشانی جنبش فعلی زنان ما در ایران در واقع در همان روز صورت گرفت. آن نهال اکنون در خاک مستحکم و شکوفا شده و میرود که به درخت تناور، تنومند و سایه گستری تبدیل شود، تا از برکت سرسبزی و بارآوری آن، زنان ما سرانجام پس از ۱۵۰ سال مبارزه فردی و گروهی بتوانند به حقوق برابر دست یابند. با وجود اسلامی کردن آموزش، قانونی کردن تبعیضات علیه زنان، بنیادگرایی مذهبی در ایران قادر به بازتولید و حفظ مناسبات پدرسالارانه و سنتی در کل جامعه نیست. گفت و گو با دلارام علی از فعالین کمپین یک میلیون امضا «کمپین به کسی برچسب نمیزند»دلارام علی از فعالین زنان و از نخستین اعضای کمپین یک میلیون امضا به دعوت «کارگاه فرهنگها» برای ایراد سخنرانی در روز جهانی زن به آخن آمد. دلارام در گفت و گو با زمانه درباره کمپین یک میلیون امضا میگوید: «فمنیستهای مختلف از جمله خانم آلیس شوایتزر در آلمان گفته بود که کمپین یک میلیون در ایران زندهترین حرکت جنبش زنان در دنیاست که اتقاق افتاده است. کمپین یک خواسته مشخص دارد و برای همین هم برچسبی به آدمها نمیزند خیلی وقتها آدمها دوست ندارند که برای پیوستن به حرکتی برچسبی به آنها نسبت داده شود.» فشارهای بیشتر بر فعالان جنبش برابریطلبی زنانمریم محمدی: محکومیتها و تذکرات پی در پی که در زمینهی حقوق بشر، از جانب سازمانها و نهادهای بینالمللی همواره متوجه دولت جمهوری اسلامی ایران بوده، به نظر میرسد، تاثیر معینی در برخورد دولت ایران با فعالان عرصههای مختلف حقوق اجتماعی و مدنی نداشته است. یکی از دعاوی همیشهی نهادهای حقوق بشر در مورد ایران، فشارهای روزافزون بر فعالان جنبش برابریطلبی زنان است. در همین ارتباط گفتگوهایی با خانمها؛ نسرین ستوده، نسیم غنوی، مرضیه مرتاضی لنگرودی و آقای مهدی حجتی و همچنین مادر خانم زینب بایزیدی داشتهام. گفت و گو با یکی از زنان تماشاچی فوتبال در ورزشگاه آزادی تماشاگران کرهای: پس خواهران ایرانی ما کجا هستند؟لیدا حسینینژاد: تیمهای ملی ایران و کره جنوبی عصر روز چهارشنبه در ورزشگاه آزادی تهران به دیدار هم رفتند و هفتاد هزار مرد و چهار زن ایرانی تیم ملی خود را تشویق کردند. روسری سفیدها بار دیگر خاطرهی فتح استودیوم آزادی را تکرار کردند و بیتاب و شادمانه بر صندلیهای باران خوردهی «آزادی» تکیه زدند. اینبار زنان ایران با یاری و کمک خواهران کرهای خود از اولین لحظهی بازی شاهد این بازی مهم و سرنوشتساز بودند. کابوس سهشنبههای فاطمه سررسیدمریم محمدی: در حالی که تا دیشب امیدی به نجات فاطمه حقیقتپژوه باقی مانده بود، صبح امروز در کمال ناباوری اعدام شد. گفت و گوی من دیشب و ساعتی پیش از اعدام فاطمه انجام شد. خواندن صحبتهای زهرا، دختر فاطمه اگرچه تأثرانگیز است اما میتواند بخشی از ابعاد این اتفاق ناگوار را نشان دهد. زهرا میگوید: «حدود دو ماه است که شاید هفتهای دو بار با او حرف زده باشیم. مادرم دارد در این سالها آنجا زجر میکشد. یعنی کافی نیست؟ واقعاً باید خون را با خون شست؟» |
لینکدونی
آخرین مطالب
موضوعات
آرشیو ماهانه
|
 |
