تورنتو


گفت و گو با لون هفتوان، کارگردان و بازیگر ایرانی
«بانو با سگ ملوسش» تجربه‌ای نو در صحنه‌پردازی تئاتر

محمد تاج‌دولتی: این هفته یک اجرای بسیار تجربی و تازه از نمایش‌نامه‌ی «بانو با سگ ملوسش» بر اساس داستان کوتاه و معروف آنتوان چخوف، از سوی لوون هفتوان، کارگردان و بازیگر میان‌سال ایرانی، در گالری «آرتا» در تورنتو ارائه شد. تجربی بودن و تازگی اجرای این نمایش‌نامه از این جهت بود که نیمه‌ی اول نمایش‌نامه در فضای باز و در کوچه‌های منطقه‌ی توریستی و قدیمی «دیس‌تیلری» تورنتو اجرا شد.



گفت و گو با دکتر منصور معدل، استاد و پژوهش‌گر دانشگاه میشیگان
«ایرانی‌ها، ملی‌گراتر و مسجد‌گریزتر شده‌اند»

محمد تاج‌دولتی‌: چندی پیش دکتر منصور معدل، استاد و پژوهش‌گر دانشگاه میشیگان در آمریکا در چارچوب کنفرانس مطالعات ایرانی در تورنتو، یک سخنرانی براساس نتایج نظرسنجی‌های صورت گرفته در ۱۰ کشور اسلامی در‌رابطه با غیرمذهبی شدن و یا گرایش مردم به مذهب، ایدئولوژی دولت و دوگانگی فرهنگی را در یک جلسه‌ی بحث و گفت و گو ارایه کرد. با او درباره‌ی دو نظر‌سنجی که در ایران انجام شده گفت و گو کردم.



گزارش روز پایانی کنفرانس مطالعات ایرانی در تورنتو
تولد نسل تازه‌ای از پژوهش‌گران ایرانی

محمد تاج‌دولتی: اگرچه معمولاً در بیشتر کنفرانس‌ها، روز پایانی، کم‌برنامه‌تر و سبک‌تر از روزهای نخست است، اما برگزاری شانزده جلسه‌ی سخنرانی و بحث و گفت و گو و برنامه‌ی اجرایی در روز یک‌شنبه نشان داد که کنفرانس امسال انجمن جهانی مطالعات ایرانی، تفاوت عمده‌ای از نظر فرم و محتوا با کنفرانس‌های دو سالانه‌ی پیشین دارد. دکتر همایون کاتوزیان، استاد و پژوهش‌گر دانشگاه آکسفورد می‌گوید: «نظر من کنفرانس امسال بسیار بسیار غنی و متنوع بود و با این‌که بیش از ۲۰۰ مقاله ارایه شد،‌ اما ازدحامی ایجاد نکرد. برای این‌که غالباً مقالات بسیار ارزنده‌ای بودند و به این جهت حالت شلوغی پیش نیامد.»



گزارش سومین روز کنفرانس مطالعات ایرانی در تورنتو
هزاره شاهنامه: سمفونی «سه‌گانه‌ی پارسی» و نقالی

محمد تاج‌دولتی: در سومین روز کنفرانس دوسالانه‌ی مطالعات ایرانی که در تورنتو برگزار شد، حرف و سخن بسیاری از شرکت‌کنندگان، درباره‌ی رویداد شاخص کنفرانس امسال یعنی کنسرت «سه‌گانه‌ی پارسی» اثر بهزاد رنجبران، موسیقی‌دان ایرانی و شاهنامه‌خوانی مرشد ولی‌الله ترابی بود. در این کنسرت، موسیقی غربی با اجرای ارکستر سمفونی ۸۰ نفره‌ی تورنتو همراه با نقالی و شاهنامه‌خوانی ایرانی برگزار شد.



گزارش دومین روز کنفرانس مطالعات ایرانی در تورنتو
«دولت احمدی‌نژاد به امام زمان پاسخ‌گوست نه به ملت»

محمد تاج‌دولتی: در دومین روز هفتمین کنفرانس انجمن بین‌المللی پژوهش‌های ایرانی که از پنج‌شنبه گذشته در شهر تورنتو آغاز شد ۱۹ جلسه‌ی سخنرانی و بحث و گفت و گو در زمینه‌های ادبی، هنری، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اقتصادی و نمایش فیلم برگزار شد. سوژه و سخنرانان برخی از جلسات به دلیل ارتباط‌شان با مسایل روز یا موضوعاتی که تا‌کنون در چنین کنفرانس‌هایی ارایه نشده است علاقه‌مندان بیشتری را به خود جلب می‌کرد.



گزارش روز نخست کنفرانس دوسالانه مطالعات ایرانی در تورنتو
مقدمه‌ای بر نام‌های خانوادگی در ایران

محمد تاج‌دولتی: هفتمین کنفرانس دو سالانه‌ی انجمن جهانی پژوهش‌های ایرانی از روز پنج‌شنبه ۳۱ ژوییه در شهر تورنتو آغاز شد. در این کنفرانس بیش از ۲۰۰ نفر از پژوهش‌گران ایرانی و غیر‌ایرانی که در دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی کشورهای مختلف اروپا، آسیا، ایالت‌های گوناگون آمریکا و ایران در زمینه‌ی مطالعات تاریخی، فرهنگی، هنری، ادبی و حقوق بشری فعالیت می‌کنند؛ نتیجه‌ی آخرین تحقیقات خود را در جلسات سخنرانی و بحث و گفت و گو ارایه کردند. در این مورد که انتخاب نام خانوادگی و صدور شناسنامه در ایران چگونه و از چه زمانی آغاز شد با دکتر شهابی گفت و گو کردم.



سومین و چهارمین روز جشنواره‌ی تیرگان
جشنواره‌ی تیرگان پایان یافت

محمد تاج‌دولتی: جشنواره‌ی تیرگان در تورنتو با حضور احسان یارشاطر، مدیر و بنیانگذار دانشنامه‌ی ایرانیکا و با اهدای تندیس به مهمانان این جشنواره‌ی چهار روزه، به پایان رسید. دو اجرای رقص شاهرخ مشکین‌قلم با ترکیب نور و موسیقی، بر اساس شعر معروف آرش کمانگیر، شاخص‌ترین برنامه‌ی آخرین روز جشنواره بود. کنسرت‌های سعید شنبه‌زاده و دریا دادور، شاهنامه‌خوانی و برگزاری نمایشگاه عکس‌های ایران قدیم از دیگر برنامه‌های مورد توجه این جشنواره بود.



آیدین آغداشلو در دومین روز جشنواره‌ی تیرگان:
«هنرمند ایرانی مهاجر، مشکلات مضاعف دارد»

محمد تاج‌دولتی: آیدین آغداشلو، نقاش و منتقد هنرهای تجسمی در دومین روز از جشنواره‌ی تیرگان درباره‌ی هنرمندان مهاجر سخنرانی کرد. او معتقد است که در طول تاریخ هنرمندان بسیاری از سرزمین خود مهارجرت کردند و در فرهنگ دیگری باز خلاقیت خود را محک زده‌اند. همچنین در این روز نمایش «بوف کور» توسط نیلوفر بیضایی، نویسنده و کارگردان ایرانی مقیم آلمان، با اقتباس از رمان بوف کور صادق هدایت به روی صحنه رفت. در این باره نیز با جعفر والی، هنرپیشه و کارگردان سینما گفت‌وگو کردم.



آغاز جشن تیرگان در تورنتو

محمد تاج‌دولتی: جشنواره «یکی بود، یکی نبود» که به مناسبت جشن تیرگان برگزار می‌شود، از بعدازظهر پنجشنبه هفدهم ژوییه، طی مراسمی در مرکز هنری هاربرفرانت در شهر تورنتو و در حضور صدها تن از ایرانیان و کانادایی‌ها و تعدادی از شخصیت‌های سیاسی ـ فرهنگی کانادایی آغاز شد. انتظار می‌رود بیش از یک‌صدهزار نفر از این جشنواره که به مدت چهار روز و با شرکت بیش از یکصد هنرمند ایرانی که از کشورهای اروپایی، امریکا و ایران به تورنتو آمده‌اند، بازدید کنند.



گفت و گو با مدیر یکی از بزرگ‌ترین جشنواره‌های فرهنگی ایرانیان مهاجر
از «زیر گنبد کبود» تا «یکی بود، یکی نبود»

محمد تاج‌دولتی: جشن تیرگان از جمله جشن‌های باستانی ایران است که تا کنون کمتر به آن پرداخته شده و شاید برای بسیاری افسانه و اسطوره تیرگان هنوز ناشناخته باشد. تابستان امسال اما یک رویداد بزرگ فرهنگی - هنری در شهر تورنتو اتفاق می‌افتد با عنوان «یکی بود، یکی نبود» یا جشنواره تیرگان، که اگر آن گونه که برنامه‌ریزی شده، انجام شود، یکی از بزرگ‌ترین حرکت‌های فرهنگی هنری ایرانیان مهاجر خواهد بود. با مهرداد آرین‌نژاد، مدیر اجرایی جشنواره تیرگان درباره این جشنواره، سابقه و برنامه‌های آن گفت و گو کردم.



دیدار و گفت وگو با انوشه انصاری، نخستین زن توریست فضانورد
انوشه انصاری: هنوز هم صددرصد مشهدی‌ام

محمد تاج‌دولتی: انوشه انصاری، نخستین زن توریست فضانورد ایرانی- آمریکایی در گفت و گو با زمانه خطاب دختران نوجوان ایرانی می‌گوید: «از همه مهمتر این است که آرزوهای‌شان را فراموش نکنند. برای اینکه من این آرزو را از زمان بچگی داشتم و ته قلبم می‌دانستم که بالاخره به آن می‌رسم ولی نمی‌دانستم که آیا سن سی سالگی این اتفاق می‌افتد، چهل سالگی یا شصت سالگی. ولی بدون اینکه بدانم کی به این آرزو می‌رسم، این آرزو را همیشه در قلبم نگه داشتم. همیشه هم ممکن است اول نتوانید بروید و آن کاری را که دوست دارید را بکنید.»



جشن اسفندگان، روز بزرگداشت زن در ایران باستان

محمد تاج‌دولتی: در فاصله دو روز بزرگداشت عشق و دوستی، روز ولنتاین (۱۴فوریه) و روز جهانی زن (۸ مارس)، گروهی از دوستداران فرهنگ ایران در کانادا به بزرگداشت روز زن در ایران باستان پرداختند. در همین رابطه محمد تاج دولتی با پروین بهبودی یکی از فعالان و مسوولان انجمن دوستداران زرتشت در باره ویژگی‌های جشن اسفندگان و بزرگداشت زن در ایران باستان و آئین زرتشتی گفت و گو کرده است.



گزارشی از مجلس یادبود احمد بورقانی در دانشگاه تورنتو:
مجلس یادبود «احمد بورقانی» در دانشگاه تورنتو

گروهی از دوستان و همکاران سابق احمد بورقانی، روزنامه نگار، معاون سابق مطبوعاتی وزارت ارشاد در دوران اصلاحات، جلسه‌ی یادبودی برای او در دانشگاه تورنتو برگزار کردند. در دعوتنامه‌ای که برای این مراسم منتشر شده بود؛ از احمد بورقانی به عنوان معمار اصلی و آغاز‌گر دوره‌ای در حیات مطبوعاتی ایران معاصر که در آن، نخستین جوانه‌های روزنامه‌های مستقل و پیشگام نظام اطلاع رسانی آزاد از سلطه‌ی دولت شکل گرفت، نام برده شده بود.



گزارش‌ آغاز سال ۲۰۰۸ در تورنتو
آغاز سال نو در تورنتو همراه با ایرانیان مهاجر

ده‌ها هزار نفر از ساکنان تورنتو از جمله ایرانیان به میدان اصلی شهر آمده بودند تا فرا رسیدن سال ۲۰۰۸ را جشن بگیرند. صدای بوق خودروهای ایرانیان مرکز شهر تورنتو را مثل شهرک غرب تهران کرده بود.



گفت و شنود مسعود بهنود با ایرانیان تورنتو
«دعوا بر سر پایان نفت است»

مسعود بهنود که به مناسبت اجرای نمایش «پرده» بر اساس رمان «خانوم» به تورنتو رفته بود، در سخنرانی‌اش در جمع ایرانیان کانادا گفت: «حدود ۳۴-۳۳ سال بیشتر از عمر نفت ارزان وجود ندارد و این قابل تصور است که مثل هر چیزی که در حال تمام شدن است، آخرش دعوا می‌شود. چون این طرف دنیا نمی‌تواند مصرفش را مهار کند و از آن طرف هم (نفت) تمام می‌شود. به همین دلیل باید بزرگ‌ترین قدرت دنیا از این طرف خودش را به آن‌جا برساند و بالای چاه بایستد که در قسمت‌های آخر دعوا حضور داشته باشد و بتواند دخالت کند.»



گفت و گو با عبدالعلی بازرگان درباره دین، جوانان، گرایش به عرفان و ...
«گرایش به تصوف و عرفان، ناشی از دیکتاتوری است»

به تازگی مهندس عبدالعلی بازرگان به دعوت یکی از نهادهای مذهبی ایرانیان تورنتو، چند سخنرانی درباره‌ی آزادی، حقوق بشر، زن و عرفان از دیدگاه قرآن ایراد کرد که با استقبال نسبتاً خوبی نیز روبه‌رو شد. او در گفتگو با رادیو زمانه می‌گوید: «مسلمان‌ها از دورانی که توجه به طبیعت را کنار گذاشتند و به جای رشته‌های مختلف علمی فقط به فقه پرداختند یا به ادبیات، فلسفه را کنار گذاشتند، آهسته‌آهسته نزولشان آغاز شد.»



گفت و گو با دکتر همایون کاتوزیان پزوهش‌گر تاریخ معاصر ایران درباره «رضا شاه پهلوی، از دیکتاتوری تا استبداد»
«جامعه ایران جامعه‌ای کلنگی است»

روز جمعه دوم نوامبر دکتر همایون کاتوزیان استاد اقتصاد، جامعه‌شناس و پژوهش‌گر تاریخ معاصر و سردبیر نشریه‌ی مطالعات ایران‌شناسی در جلسه‌ی گفت و شنودی در بخش مطالعات خاورمیانه‌ی دانشگاه تورنتو بحثی راجع به مشروعیت سیاسی و پایگاه اجتماعی رضاشاه پهلوی داشت. در پایان این جلسه و در فضای پرهیاهوی ایجاد شده، با او در مورد «رضا شاه پهلوی، از دیکتاتوری تا استبداد» گفت‌وگو کردم.



گفتگو با دکتر آزیتا طالقانی و دکتر تورج دریایی
«از تغییرات زبان فارسی نهراسیم!»

در حاشیه برگزاری کنفرانس «ایران و مطالعات ایران‌شناسی در قرن بیستم» با دکتر آزیتا طالقانی استاد زبان‌شناسی دانشگاه تورنتو و دکتر تورج دریایی استاد تاریخ ایران باستان در دانشگاه کالیفرنیا در شهر «ارواین» گفتگو کردیم. دکتر طالقانی به زمانه گفت: «اگر ما اعتقاد داریم که زبان جزئی از طبیعت انسان است، این تغییرات، خاص زبان است و ما هیچ وحشتی از این تغییرات نباید داشته باشیم.»



در کنفرانس «ایران و مطالعات ایران‌شناسی در قرن بیستم» در تورنتو چه گذشت؟ - بخش دوم و پایانی
قرن بیستم، درخشان‌ترین دوره در تاریخ ادبیات ایران

کنفرانس دو روزه‌ی ایران و مطالعات ایران‌شناسی در قرن بیستم که در دانشگاه تورنتو ترتیب یافته بود، روز شنبه با سخنرانی ۹ تن دیگر از استادان، پژوهشگران و کارشناسان مسایل ایران و مطالعات ایران‌شناسی پایان یافت. در این کنفرانس، هما کاتوزیان، مورخ و استاد علوم اجتماعی و مدیر و سردبیر فصلنامه‌ی «مطالعات ایران‌شناسی» گفت: «قرن بیستم در تاریخ طولانی ادبیات ایران درخشان‌ترین دوره است.»



در کنفرانس «ایران و مطالعات ایران‌شناسی در قرن بیستم» در تورنتو چه گذشت؟ - بخش نخست
«رشد تعداد دختران دانشجو، از اثرات حجاب اجباری است»

مرکز مطالعات ایران‌شناسی دانشگاه تورنتو، روزهای جمعه و شنبه، 19 و 20 اکتبر کنفرانسی را با نام «ایران و مطالعات ایران‌شناسی در قرن بیستم» برگزار کرد. دکتر «ژانت آفاری» استاد تاریخ و مطالعات زنان در این کنفرانس گفت: «حجاب اجباری برای زنان، در کنار اثرات منفی که برای آن بیان می‌شود، باعث شده که بسیاری از زنان و دختران قشرهای سنتی جامعه بتوانند در سطوح مختلف جامعه حضور پیدا کنند.»