گفت و گو


وضعیت بازداشت‌شدگان تجمع مردم مشهد در گفت و گو با علی قلی‌زاده، فعال دانشجویی در مشهد:
«نگران جانِ بازداشت‌شدگان مشهد هستیم»

علی قلی‌زاده، فعال دانشجویی درباره‌ی تجمع مردم مشهد می‌گوید: «‌آخرین خبر این است که روز شنبه، جمع زیادی، حدود ۵۰۰ نفر از دانشجوها و مردم عادی در کوی پلیس شهر مشهد بازداشت شدند و هیچ مقام قضایی یا انتظامی و امنیتی حاضر نشده که نسبت به سرنوشت بازداشت‌شدگان و یا قبول اصل بازداشت‌ها، اظهار ‌نظری کند و این بر شدت نگرانی خانواده بازداشت‌شدگان افزوده است.»



گفت و گو با آسو صالح پیرامون صدور حکم ۱۱ سال زندان برای محمد صدیق کبودوند
«روزی پنج گزارش از نقض حقوق بشر در ایران داشتیم»

محمد صدیق کبودوند، روزنامه‌نگار و فعال حقوق بشر در استان کردستان به ۱۱ سال زندان محکوم شده است. آسو صالح، مسئول نمایندگی خارج از کشور سازمان حقوق بشر کردستان ایران در گفت و گو با رادیو زمانه پیرامون این حکم می‌گوید: «آخرین اقدام آقای کبودوند، تأسیس سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان بود و سازمان، گزارش‌هایی را مبنی بر نقض حقوق بشر در ایران و در کردستان و مناطق کردنشین ایران منتشر می‌کرد. این باعث شد که این حکم برای او صادر بشود.»



گفت و گو با علی طهماسبی، محقق علوم دینی پیرامون اسطوره دختر پیامبر
«دلیل مطرح کردن فاطمه، نیاز به کهن‌الگوی مادر است»

موضوع حضرت فاطمه، دختر پیامبر اسلام، از مواردی است که موجب اختلاف شیعیان و اهل سنت است. علی طهماسبی، محقق علوم دینی در گفت و گو با زمانه پیرامون این شخصیت می‌گوید: «انگار در دوره‌ی بنی‌عباس، ایرانی‌ها به کهن‌الگوی مادر بسیار نیاز دارند. مثلاً اسماعیلیه که به وجود می‌آید، فاطمیه که پیدا می‌شوند، این کهن‌الگوی مادر را از همان واقعه‌ی صدر اسلام و دختر پیامبر می‌گیرند.»



گفت‌و گو با عیسی سحرخیز، روزنامه‌نگار:
«به در گفتند تا دیوار بشنود»

عیسی سحرخیز، روزنامه‌نگار و تحلیل‌گر مسایل سیاسی در گفت و گو با زمانه می‌گوید: «توقیف فارس می‌تواند این پیامد را داشته باشد که در موارد دیگر بهانه داشته باشند و بگویند که ببینید، ما در جریان درونی خودمان هم این‌گونه برخورد می‌کنیم و دستور توقیف و تعطیلی موقت را می‌دهیم. این جای نگرانی است که بخواهند با با این بهانه، با روزنامه‌های دیگر برخورد بکنند.»



تو آواره‌ای، تو یک پناهنده‌ای

حدیث بلندی است که چرا آدم‌ها سرزمین آبا و اجدادی‌شان را رها می‌کنند. چرا آدم‌ها مشقت بی‌کسی‌ها را به جانشان می‌خرند. این چه بلایی است که آن‌ها به روزهای گنگ فردا امیدوار می‌کند و از امروز می‌برد. برای سرزمین ایران، ترکیه یکی از نزدیک‌ترین مرزهای جدایی است. مهراد‌ فرخ‌نژاد‌ افشار، پناهنده‌ی ایرانی بود که با او از پناهندگی صحبت کردم. مهراد منتظر پاسخ سازمان ملل در ترکیه است. او یک پناهنده است



وضعیت دانشجویان متحصن دانشگاه تربیت معلم در گفت و گو با یکی از متحصنین:
«خواسته‌ی متحصنین تریبت معلم، صنفی است»

چند روزی است که دانشجویان تربیت معلم ‌تهران در اعتراض به فشارهای روزافزون، دست به اعتصاب غذا زده‌اند؛ اعتصابی که از سوی مأموران انتظامی به خشونت کشانده شده است. در همین رابطه با یکی از دانشجویان در محل اعتصاب گفت و گو کردم. او می‌گوید: «‌فضا به گونه‌ای است که نیروهای امنیتی به‌جای فکر کردن به این که خواسته‌های منطقی و مطالبات دانشجویان را برآورده بکنند، شدیداً به دنبال این هستند که با اعمال فشار، تحصن و اعتصاب غذا را بشکنند.»



گفت‌وگوی با محمد اولیایی‌فرد، وکیل مدافع بهنود شجاعی
سه روز فرصت برای نجات بهنود شجاعی از اعدام

بهنود شجاعی که در سن ۱۷ سالگی در یک نزاع دسته‌جمعی مرتکب قتل شده، قرار بود در سحرگاه ۱۸ اردیبهشت سال جاری در محوطه زندان اوین به دار آویخته شود؛ اما آیت‌الله محمود شاهرودی، رییس قوه قضاییه دستور تعویق اجرای حکم را داد. از آن روز به دستور رییس قوه قضائیه، بهنود تنها یک ماه فرصت داشت تا رضایت اولیای دم را به‌دست آورد. از آن یک ماه تنها چند روز باقی مانده است و هم‌چنان خانواده مقتول خواستار اجرای حکم قصاص هستند. در همین ارتباط با محمد اولیایی‌فرد، وکیل مدافع بهنود شجاعی گفت‌وگو کردم.



گفت و گو با عبدالجبار کاکایی، شاعر:
استفاده‌ی ابزاری جناح‌های سیاسی از جنگ

عبدالجبار کاکایی، شاعر درباره‌ی علت حمایتِ صرفِ دولتی از ادبیات جنگ می‌گوید: « یکی از نقاط ضعف فرهنگی ما در خصوص جنگ، همین حمایت غلط دولتی از ادبیات مقاومت و جنگ است. نقطه ضعف دیگر برمی‌گردد به فرهنگ عمومی ما و فاصله روشنفکران از موضوع جنگ، به خاطر شائبه سیاسی که در اطراف این مساله وجود دارد. یعنی واقع‌نگری، فدای مصلحت‌طلبی شده است. این دو علت فکر می‌کنم جزو عوامل اساسی است که ادبیات جنگ را به شکل دولتی تبدیل کرده است.»



گفت‌وگو با نسرین ستوده، وکیل و فعال حقوق بشر
وقتی هر کس تشخیص مرگ دیگری را بدهد

یکی از پرمناقشه‌ترین پرونده‌های ایران، پرونده‌ی قتل‌های کرمان بود که متهمان آن بعد از چند سال آزاد شدند. آن‌ها یک زن و شوهر و سه فرد دیگر را به طور جداگانه کشته بودند و مدعی بودند که بنا بر سخنرانی آیت‌الله مصباح یزدی، تشخیص به فساد و مهدورالدم بودن داده‌ و به این دلیل آن‌ها را کشته‌اند. درباره‌ی این‌که چه فرایندی در کشور باعث می‌شود افراد بتوانند خودمحور قانون تدوین و بر اساس آن عمل کنند و به خود اجازه کشتن دیگران را بدهند، با نسرین ستوده، وکیل و فعال حقوق بشر گفت‌وگو کردم.



در گفت‌وگو با احمد منتظری
آیت‌الله منتظری: بهایی‌ها باید از حقوق شهروندی برخوردار باشند

آقای حسینعلی منتظری بهایی‌ها را جزو کفار می‌داند؛ اما حربی ندانسته و معتقد است تا بر علیه اسلام فعالیتی نداشته باشند، از حقوق شهروندی مانند مسلمانان برخوردارند. این خبر در رسانه‌ها اختلافاتی را ایجاد کرد. یکی از اعضای دفتر این آیت‌الله اعلام کرد که نظرات آیت‌الله منتظری درست منعکس نشده است. مجتبا لطفی هم‌چنین ادامه داد که در اصل موضع آیت‌الله منتظری در مورد بهاییت تغییری نکرده است. با احمد منتظری، فرزند و مسئول دفتر آیت‌الله منتظری در این زمینه صحبت کردم تا روشن‌تر نظرات این آیت‌الله را درباره بهاییان ایران بدانیم.



یک شهروند تهرانی از گرانی‌ها می‌گوید
فردا برای خرید دیر است

تغییر یک‌باره قیمت کالا‌های عمومی بسیاری از شهروندان ایرانی را بهت‌زده کرد. در طول یک ماه گذشته ایرانیان با رشد بالای قیمت و گرانی مسکن و ارزاق عمومی مواجه شدند. با مریم احمدی‌پور، کارمند و شهروند تهرانی درباره گرانی‌های اخیر صحبت کردم. از او خواستم تا برای ما از شرایط زندگی‌اش صحبت کند. او می‌گوید: «وقتی می‌بینم که روزبه‌روز قیمت‌ها بالاتر می‌رود و روزبه‌روز شرایط زندگی برای من شهروند بدتر می‌شود، بنابراین هیچ اتفاقی نمی‌افتد و کسی به فکر من نیست.»



گفت‌وگو با غلام‌رضا هرسینی، وکیل درویش‌های نعمت‌الهی
«کنترل تند‌روی‌ها به نفع خود نظام است»

چندی پیش در امیدیه، شهری در نزدیکی اهواز، به یکی از محافل دراویش با بمب دست‌ساز آتش‌زا (کوکتل مولوتوف) حمله شده است. در طی این حمله که توسط گروهی موسوم به منصورون دو انجام گرفته، این گروه تاکید کرده که در صورت ادامه برگزاری این جلسات برخورد شدیدتری خواهد کرد و تا تابودی کامل این محافل پیش می‌رود. چنین گروه‌هایی تاکنون مسجد دراویش را در قم و بروجرد تخریب کرده‌اند. در این باره با غلام‌رضا هرسینی، وکیل درویش‌های نعمت‌الهی گفت‌و‌گو کردم.



بهنود شجاعی هنوز در نزدیکی چوبه‌دار است

به دستور رئیس قوه قضائیه، حکم اعدام بهنود شجاعی، نوجوانی متهم به قتل در هفده سالگی، در آخرین ساعت باقی مانده برای اجرای حکم، برای یک ماه به تعویق افتاد. این تاخیر برای گرفتن رضایت از خانواده مقتول بود. محمد اوليائی فرد، وکیل بهنود شجاعی در رابطه به زمانه می‌گوید که اعاده دادرسی برای این‌گونه پرونده‌ها بسیار سخت است: «اینک تعداد کسانی که در سن نوجوانی مرتکب بزه و قتل شدند و منتظر حکم اعدام‌شان هستند، چیزی حدود ۶۰، ۷۰ نفر هستند و اعاده دادرسی آن‌ها هم پذیرفته نشده است.»



گفتگو با دکتر داوود هرمیداس باوند پیرامون روابط ایران و همسایگان و موضوع خلیج فارس
«ایران مقتدر، بی‌شک موجب ناخشنودی اعراب است»

خلیج فارس،‌ این آبراه اقتصادی، تجارتی و استراتژیکی جنوب ایران، مدت‌ها است به عرصه بازی‌های سیاسی و نظامی از سوی همسایگان عرب ایران و نیز دولت‌های غربی مبدل شده است. به بهانه روز جشن خلیج فارس با دکتر هرمیداس باوند، استاد دانشگاه تهران درباره خلیج فارس گفتگو کردم. موضوع این گفتگو حول محور سکوت دولت‌مردان ایرانی در برابر این تمامیت‌خواهی‌های اخیر در شمال و جنوب ایران توسط همسایگانش بود.



توفان شن در خوزستان، یادگار جنگ

خوزستان در یک ماه گذشته بیش از چهل بار مورد حمله توفان و گرد و غبارها قرار گرفته است. ادارات دولتی، بانک‌ها ،‌مدارس و دانشگاه‌ها تعطیل شدند و میزان آلودگی هوا بیست برابر خد مجاز اعلام شد. سعید هرمزی از اهالی خرمشهر می‌گوید: «‌قبل از جنگ درخت این‌جا زیاد بود. زمانی که جنگ شد این درخت‌ها بر اثر جنگ از بین رفتند. هم سمت عراق و هم سمت ایران. آن موقع شلمچه که ما رفتیم، بیابان‌هایش اکثراً جنگل بود. درخت خرما و این‌ها بود. ولی زمانی که جنگ تمام شد دیگر عراق که اصلاً رسیدگی نمی‌کند و ایران هم که هیچ.»



گفت و گو با مانا نیستانی، به بهانه روز جهانی گرافیک:
«خود سانسوری، خطرناک‌تر از هر سانسوری است»

مانا نیستانی، کارتونیست ایرانی، به مناسبت روز جهانی گرافیک، در گفت و گو با زمانه می‌گوید: «‌متاسفانه حتا بین بعضی از هنرمندان و روشنفکران ما مطرح می‌شود که اعمال محدودیت، باعث رشد و بروز خلاقیت می‌شود. نه، سانسور فقط خلاقیت را می‌کشد. نهایت اتفاقی که می‌افتد این است که هنرمندان برای این‌که چیزی را نشان بدهند، شروع می‌کنند به راه‌ها را دور زدن و به قول معروف، لقمه را از پشت پیچاندن و هزار یک نوع کلک که برای این‌که یک چیز ساده را بگویند.»



گفتگو با یک فعال اجتماعی در شیراز پیرامون حادثه انفجار در حسینیه این شهر
در شیراز، ترس مردم از تکرارش است

تا این زمان علت حادثه‌ی انفجار شنبه شب گذشته در شیراز که حداقل ۱۲ کشته و بیش از ۲۰۰ مجروح بر جای گذاشته، از سوی مقامات مسئول به شکل رسمی اعلام نشده است. یک فعال اجتماعی شیراز در گفتگو با زمانه پیرامون گمانه‌زنی‌های مردم این شهر درباره انفجار می‌گوید: «در واقع یک اثر آنی که این مسأله گذاشته، ترس و وحشت است. مثلن یک احساس ناامنی از احتمال ادامه‌دار بودن این مسأله. بیشتر این قضیه در بین مردم مطرح است.»



گفتگو با شاهد عینی انفجار شیراز

بنا به آخرین گزارش‌هایی که از سوی مقامات مسئول استان فارس در ایران اعلام شد، حادثه انفجار شنبه شب در یک حسینیه در شیراز که مرکز کانونی به نام ره‌پویان وصال نیز بوده، تا کنون ۱۲ کشته و ۲۰۲ مجروح بر جای گذاشته شده است. چند ساعت بعد از این واقعه گفتگویی داشتم با «نیما ن» یکی شاهدان عینی حادثه شنبه شب که در ادامه می‌خوانید.



بحث بر سر روسری نیست، حکایت تحقیر است

در یک تصادف ساده با دختری به نام مهناز آشنا شدم که در مساله‌ی نحوه‌ی برخورد نیروی انتظامی با مردم در طرح امنیت اجتماعی و گشت ارشاد، توسط نیروی انتظامی دستگیر شده بود. مهناز تعریف چنین می‌کند: ماجرا در چهارراه عباس‌آباد برایم پیش آمد. داشتم راه خودم را می‌رفتم، سرم پایین بود و متوجه ماشین گشت ارشاد نبودم. یک‌دفعه دیدم ماشین پلیس کنار من نگه داشت و گفت: خانم کجا؟...



گزارشی در مورد پرویز کامبخش روزنامه‌نگار افغان ـ بخش دوم
«این اعدام به تقاضای تمامیت‌خواهان است»

این بحث بار دیگر موضوع ارتداد و مصادیق آن و یا مهدور‌الدم بودن فرد مرتد را به چالش می‌کشد و باز این بحث را مورد توجه قرار می‌دهد که آیا می‌تواند نقل یک مقاله‌ی انتقادی در محیط دانشگاهی، کفر محسوب و مستوجب اعدام باشد؟.