ایران


گفت و گو با ابراهیم یزدی و عزت‌الله سحابی، درباره‌ی پیشنهاد گشایش دفتر حافظ منافع امریکا در تهران:
تاسیس دفتر حافظ منافع، در آستانه‌ی درگیری نظامی

مریم محمدی: ابراهیم یزدی، دبیرکل نهضت آزادی ایران درباره درخواست آمریکا برای تاسیس دفتر حافظ منافع این کشور در تهران می‌گوید: «‌اگر ایران و آمریکا در مذاکرات مستقیم رسمی، علنی یا غیر‌علنی، بخواهند مسایل خودشان را حل بکنند و بخواهند آرام آرام به سمت و سوی برقراری روابط حرکت بکنند، گام اول توافق، فعال کردن دفتر حفاظت منافع آمریکا در تهران است. این بازتاب اولیه‌اش، سیاسی نیست. ولی پیامد سیاسی دارد‌ و خواهد داشت.»



گفت‌و‌گو با ایرج جمشیدی، روزنامه‌نگار و نعمت احمدی، حقوقدان
«مصادیق جرائم اخلال‌گران روانی سلیقه‌ای است»

مریم محمدی: روز یکشنبه گذشته، ۲۰ نفر از نمایندگان مجلس هشتم یک طرح یک فوریتی برای تشدید مجازات اخلال‌گران در امنیت روانی جامعه به هیأت رییسه مجلس تقدیم کردند. در این طرح برای کسانی که به این جرم، یعنی اخلال در امنیت روانی جامعه محکوم می‌شوند، تقاضای اشد مجازات یعنی «اعدام» شده است. در این مورد با ایرج جمشیدی، دبیر سرویس سیاسی روزنامه اعتماد و نعمت احمدی، حقوقدان گفت‌وگو کردم. احمدی معتقد است: «شورای نگهبان بخش‌هایی از این طرح را نمی‌تواند منطبق با شرع بداند. چون محاربه و فساد فی‌الارض، در واقع یک مجازات شرعی است. مجازات‌های دولتی را خیلی نمی‌شود منطبق با محاربه دانست.»



آیا دانشگاه مرده است؟

نادر فکوهی: ماجرای اخیر دانشگاه زنجان و تعرض معاون دانشجویی این دانشگاه به یک دانشجوی دختر - که حال به نظر می‌رسد‌، با گذشت چند روز بی‌اعتنایی عمومی در سراسر دانشگاه‌ها، جای متهم و شاکی در حال تغییر است -‌ خاطره اقدام هماهنگ دانشجویان در ماجرای اعدام هاشم آقاجری را به تلخی به یاد می‌آورد.



گفت‌وگو با محمدعلی ابطحی
انتخابات ریاست جمهوری؛ یک اصلاح‌طلب و احمدی‌نژاد

مریم محمدی: نزدیک به یک‌سال به انتخابات ریاست جمهوری در ایران باقی مانده است. یکی از عمده‌ترین محورهای بحث انتخابات آتی حضور یا عدم حضور محمد خاتمی‌ است. درباره‌ی آرایش و صف‌بندی سیاسی انتخابات آتی میان اصلاح‌طلبان و اصولگرایان با محمدعلی ابطحی گفت‌وگو کردم. او معتقد است که میدان رقابت اصلی در انتخابات ریاست جمهوری، میان یک کاندیدای اصلاح‌طلب و احمدی‌نژاد از اصولگرایان شکل می‌گیرد.



نقدی بر گفت و گوی سعید حجاریان و عباس عبدی
حجاریان و بحران

نادر فتوره‌چی: سعید حجاریان با وجود آن‌که در گفت و گوی اخیرش با عباس عبدی به بی‌تأثیری «اصلاح‌طلبان» در «وضع واقعاً موجود» با شجاعت «اعتراف می‌کند و اتفاقاً نشانه آن را نتایج و نحوه برگزاری انتخابات دور هشتم مجلس می‌داند» اما باز حاضر نیست که با عبدی همراه شود که برای خروج از این وضعیت، تنها راه ممکن «شرکت الی‌الابد در انتخابات» نیست.



پیشنهاد تغییر قانون اساسی در گفت و گو با یزدی، عطریانفر و منصوری:
ابراهیم یزدی: «راه حل، قانون اساسی بدون ولایت فقیه»

مریم محمدی: دکتر ابراهیم یزدی، دبیر کل نهضت آزادی به تازگی در مصاحبه‌ای پیشنهاد کرده به قانونی برگردیم که قبل از تصویب قانون اساسی فعلی نوشته شده و رهبر انقلاب نیز با آن موافق بوده است. در آن قانون اساسی، جایگاهی برای ولایت فقیه منظور نشده بود. درباره این پیشنهاد با وی، محمد عطریان‌فر از حزب کارگزاران و آذر منصوری از حزب مشارکت گفت و گو کردم.



شهید عباس پالیزدار

نادر فکوهی: در کوران افزایش بی‌سابقه نرخ تورم و عیان شدن نا‌کارآمدی مطلق دولت در مهار گرانی و گام زدنش در مسیر تشدید اوضاع وخیم اقتصادی در سایه سنگین کردن تحریم‌های جهانی و حتی احتمال وقوع برخورد نظامی، عباس پالیزدار نامی‌ ناگهان پیدا می‌شود و پرونده‌هایی نه چندان سری از دست داشتن برخی مقامات ارشد سیاسی و روحانی کشور - منهای عالیجنابان مصباح یزدی و جنتی - را رو می‌کند. معنی عملیات انتحاری سیاسی او چه می‌تواند باشد؟



گفت و گو با حسین باستانی پیرامون افشاگری‌های اخیر اقتصادی در ایران
«افشاگری‌ها دارد از حد تحمل جمهوری اسلامی می‌گذرد»

نیک‌آهنگ کوثر: چندی پیش دبیر اجرایی هیأت تحقیق و تفحص مجلس از قوه قضاییه در مورد پرونده‌های مفاسد اقتصادی، مطالبی را بیان کرد که به عقیده کارشناسان، باعث ایجاد اختلاف‌های شدید درون نظام سیاسی ایران خواهد شد. حسین باستانی، عضو شورای سردبیری روزنامه روزآنلاین در گفت و گو با زمانه در این باره می‌گوید: «تصورم این است که این افشاگری‌ها دارد از حد تحمل نظام جمهوری اسلامی می‌گذرد. البته وقتی این افشاگری‌ها صورت می‌گیرد، نمی‌تواند بدون نوعی موافقت یا همراهی ذهنی از طرف مقامات بالاتر افشاکنندگان صورت گرفته باشد.»



نگاهی به تهدید نظامی ایران از سوی اسرائیل
ایران دیگر «آس» ندارد

نادر فکوهی: زمانی هنری کیسینجر در گفت‌وگو با مجله تایم در سال ۲۰۰۶ در پاسخ به این سؤال که در صورت درگیری نظامی با ایران تکلیف قیمت نفت چه خواهد شد؟ گفته بود: «به هر حال جامعه جهانی باید یک بار هم که شده برای مبارزه با تروریسم هزینه جدی بدهد؛ اما برای همیشه واکسینه می‌شود.» گفته کیسینجر دقیقاً منطق با موقعیت جاری جامعه جهانی است.



گفت‌و‌گو با دکتر غلام‌عباس توسلی
«انقلاب ۵۷ دفعتاً از حادثه ۱۵ خرداد به وجود نیامد»

مریم محمدی: هم‌چون ۳۰ سال گذشته، این روزها در ایران مراسم و برنامه‌های گسترده‌ای در ارتباط با بزرگداشت سالگرد قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ برگزار می‌شود. تنش‌های سیاسی جاری در ایران در سطح گروه‌های درون و بیرون حکومتی، نوع نگاه و برخورد به این رویداد را نیز تعیین می‌کند. با دکتر غلام‌عباس توسلی از رهبران نهضت آزادی ایران درباره‌ی رویداد اخیر گفت‌وگو کردم. او معتقد است که قیام ۱۵ خرداد ۴۲ دفعتاً به انقلاب بهمن ۵۷ نرسیده است و نباید نقش حرکت‌های مسلحانه اعم از اسلامی یا مارکسیستی و افرادی چون شریعتی، بازرگان و طالقانی را نادیده گرفت.



گفت‌و گو با احمد قابل، روحانی نواندیش:
«آیت‌الله خمینی، ولی فقیه را فراقانونی نمی‌دانست»

سید سراج‌الدین میردامادی: چهاردهم خردادماه سال ۶۷ آیت‌الله خمینی فوت کرد و در زمان کوتاهی، آیت‌الله خامنه‌ای به جای وی از طرف مجلس خبرگان انتخاب شد. احمد قابل می‌گوید: «آیت‌الله خمینی اعتقاد به فراقانونی بودن ولی فقیه نداشت. اگر اعتقاد شرعی داشت، حد‌اقل التزام قانونی‌اش، این نبود. قبول داشت که در چارچوب قانون اساسی قدم بردارد. منتها آقای خامنه‌ای و تیپی که ایشان را سر کار آوردند، از همان روزهای اول خیلی سریع بحث فراقانونی بودن رهبری را مطرح کردند و بسیاری از کارهایی که در طول این مدت انجام گرفت، نماد همین فراقانونی بودن ایشان بود.»



لاریجانی هم «ناجی» شد

نادر فکوهی: فراموش نباید کرد که لاریجانی، اگر چه از مخالفان شکلی نحوه مدیریت دولت توسط احمدی‌نژاد است، اما او همان چهره‌ای است که در زمان ریاستش بر صدا و سیما، برنامه‌های هویت، چراغ، سراب، «کنفرانس برلین» و ... پخش شدند. علاوه بر این پیشینه، لاریجانی در سمت رییس شورای عالی امنیت ملی، شکلی از دیپلماسی را به نمایش گذاشت که در نهایت به تصویب سه قطعنامه شدیداللحن شورای امنیت بر علیه ایران منجر شد.



گزارش تحقیق و تفحص از قوه‌ قضاییه در گفت و گو با محمد‌تقی محصل همدانی:
انتقادات نماینده‌ی اصولگرا از گزارش تحقیق و تفحص از قوه‌ قضاییه

مریم محمدی: یکی از موضوعاتی که چند روز پیش در مجلس ایجاد تشنج فراوان کرد، طرح تحقیق و تفحص از قوه قضاییه بود که در‌واقع در سال ۸۳ و در مجلس ششم مصوب شده بود. مخالفین این طرح معتقد بودند که این مساله در این شرایط و صرفاً برای مسکوت گذاشتن طرح استیضاح وزیر بازرگانی به میان آمده است. پس از انتشار این بحث در روز گذشته، آقای دکتر جمشیدی، سخنگوی قوه قضاییه به‌شدت با آن مخالفت کرد و در گفت‌وگوی کوتاهی که با او کردم، مدعی شد این طرح به‌هیچ‌وجه روند قانونی بحث خود را طی نکرده و به پایان نرسانده است. در این مورد با آقای محمد‌تقی محصل همدانی، رییس کمیسیون قضاییه مجلس گفت‌وگو کردم.



گزارشی درباره‌ی بحران‌های اقتصادی اخیر کشور
«مجلس باید رییس‌جمهور را تحت فشار قرار دهد»

مریم محمدی: اسماعیل جبارزاده، نماینده‌ی مردم تبریز در مجلس هفتم در مورد مشکلات اقتصادی و سیاسی جاری می‌گوید: «‌من تصور می‌کنم این مجلس با وجود آن که انتظار می‌رفت که پشتیبان دولت و سیاست‌هایش باشد، همان‌طور که قبلاً هم من پیش‌بینی کرده بودم، هیجان‌های زیادی را به‌وجود خواهد آورد و احتمالاً وزیران زیادی استیضاح خواهند شد. من شک ندارم که آقای رییس جمهور هم اگر استیضاح نشود، جور دیگری مورد توبیخ قرار خواهد گرفت.»



هنوز زیربنا، اصل است!

نادر فتوره‌چی: دولت و سیاست‌های اشتباهش در حوزه اقتصاد، به دغدغه‌ای همگانی تبدیل شده است. تمام صفحات روزنامه‌های منتقد، در اختیار مباحثی است که یک پا در دولت دارند. و حداکثر جایی که برای پراختن به اخباری از جمله وضعیت زندانیان سیاسی، محکومیت‌های پی در پی فعالان حقوق زنان و اخراج‌های مکرر دانشجویان و بازداشت‌های ناراضیان سیاسی و قومی و... اختصاص می‌یابد، ستون‌های باریکی است که در کنار گزارش‌های طویل درباره دولت چاپ می‌شوند.



انتقادهای اخیر به عملکرد محمود احمدی‌نژاد در گفت و گو با دکتر صادق زیباکلام، کارشناس سیاسی:
زیباکلام: «رهبر هم دارد از احمدی‌نژاد ناامید می‌شود»

مریم محمدی: دکتر صادق زیباکلام، استاد دانشگاه و تحلیلگر سیاسی می‌گوید: «فکر می‌کنم از دید آیت‌الله خامنه‌ای، وضع آقای احمدی‌نژاد هنوز به جایی نرسیده است که آیت‌الله خامنه‌ای قلباً رضایت بدهند به این که مجلس ایشان را استیضاح بکنند یا بالاتر، رأی بر برکناری ایشان بدهند. من فکر می‌کنم در شرایط فعلی و آن‌چه شاید با اندکی قوت قلب بتوانیم بگوییم این است که آیت‌الله خامنه‌ای هم یواش یواش دارند انتقاداتی و نگرانی‌هایی را در مورد ایشان پیدا می‌کنند.»



جاسبی، نخستین قربانی انتخابات ریاست جمهوری دهم

مسعود باستانی: ماجرای برخورد‌های اخیر با دانشگاه آزاد اسلامی و تلاش در جهت برکناری عبدالله جاسبی که پس از ۲۵ سال، موفق شده است تا مجموعه تحت مدیریت خود را به بزرگ‌ترین مؤسسه آموزشی غیردولتی در ایران تبدیل کند، یکی دیگر از پرونده‌های جنجالی کارنامه احمدی‌نژاد در دولت و حامیانش در مجلس هفتم به شمار می‌رود.



تحلیلی فرامنطقه‌ای از سخنان اخیر محمد خاتمی
تقابل دو اسلام

نادر فکوهی: جریان نوگرایی دینی به سرکردگی سیاسی محمد خاتمی، زمانی به قدرت رسید که بدیل متعارضی چون القاعده نیز در حال نمو و رشدی سرطانی در خاورمیانه بود. بنابراین، ورای نزاع داخلی اصلاح‌طلبان/محافظه‌کاران، میدان تنازعی فراملّی نیز میان این جریان و گروه‌های ارتدکس اسلامی از جمله القاعده، وهابیون و سلفیون تشکیل شده بود. از همین رو بود که گری سیک، دیپلمات سابق آمریکا در سال ۲۰۰۲ از دوگانه‌ای متعارض با عنوان خاتمی/بن‌لادن سخن گفت.



گفت و گو با دبیر کل نهضت آزادی ایران:
ابراهیم یزدی: «مجلس باید احمدی‌نژاد را استیضاح کند»

مریم محمدی: ابراهیم یزدی، دبیر کل نهضت آزادی در گفت و گو با رادیو زمانه می‌گوید: «رییس‌جمهور در هنگام داوطلب شدن برای ریاست جمهوری، با هیچ معیاری، نه جزو رجال سیاسی بود و نه جزو رجال مذهبی و دینی. حالا که تمام همکاران و وزرایی که خودش انتخاب کرده، کسانی که در مجمع تشخیص مصلحت مثل وزیر اقتصاد، که خود ایشان سال‌ها در تدوین چشم‌انداز بیست‌ساله و چهار برنامه پنج‌ساله نقش داشتند، به عنوان اعتراض به برنامه‌های نادرست رییس‌جمهور استعفا می‌دهد، مجلس باید این رییس‌جمهور را استیضاح بکند. اجازه ندهد که مملکت بیش از این به سمت و سوی ویرانی برود.»



تاریخچه عرب‌گرایی در خلیج فارس

نواندیش / هرمیداس باوند: دریای سرخ را در قدیم خلیج عربی می‌نامیدند و پس از مدتی دریای سرخ نامیده شد. حتی جمال عبدالناصر نیز در سخنان خود، از عنوان خلیج فارس استفاده می کرد. محمدرضا شاه طی یک سخنرانی اعلام کرد که اسرائیل را به رسمیت می‌شناسد. پس از آن سخنرانی، عبدالناصر روابط مصر با ایران را قطع کرد. وزیر خارجه‌ی ایران هم در مقابل توضیحاتی داد که مؤثر نیفتاد و پس از آن زمان بود که جمال عبدالناصر کلمه «خلیج عربی» را به کار برد.