گوي سياست


تأملی بر دو یادداشت اکبر گنجی
فایده‌گرایی و تحریم انتخابات

ابراهیم اسکافی:اکبر گنجی، مبارز خستگی‌ناپذیر، طی دو یادداشت پیاپی به موضوع انتخابات و تحریم‌کنندگان آن پرداخته است. گرچه این یادداشت به هر دو مقاله‌ی گنجی نظر دارد، اما انگیزه‌ی اصلی، یادداشت دوم اوست که به تعاریف قابل توجهی از «سیاست مدرن» دست یافته است. پرسش من این است که آیا آن‌چه را او به عنوان فعالیت مدرن سیاسی تعریف می‌کند، می‌توان برای سنجش عملکرد تحریم‌کنندگان و فعالیت‌های خود وی نیز به کار کرد؟ در حقیقت آیا با ملاک‌های یادداشت دوم می‌توان به ارزیابی ادعاهای یادداشت اول پرداخت؟



گفت و گو با دکتر مهرزاد بروجردی، استاد علوم سیاسی دانشگاه سیرا‌کیوز نیویورک:
مذاکره با ایران، با هدف کمک به مک‌کین

نیک‌آهنگ کوثر: رفتار سیاسی ایالات متحده آمریکا در هفتههای گذشته نسبت به ایران تغییر کرده، به نحوی که در گفت و گوی اخیر سولانا- جلیلی، ویلیام برنز، معاون وزیر خارجه آمریکا حاضر بود. همین رابطه با دکتر مهرزاد بروجردی، استاد علوم سیاسی دانشگاه سیرا‌کیوز نیویورک می‌گوید: «‌اتفاقاتی که در کشورهایی مثل عراق و افغانستان روی می‌دهد، امریکا را به این نتیجه رسانده است که حل این مشکلات بدون درگیر شدن دیپلماتیک با ایران، لزوماً امکان‌پذیر نیست.»



درباره سیمای جنایتکارانه کارادزیچ
کارادزیچ، آیشمن نیست!

نادر فتوره‌چی: سیمای جنایتکارانه کارادزیچ به ‌این پرسش دامن می‌زند که چگونه است که پس از پایان نازیسم و فروپاشی شوروی که لیبرالیسم خود را تنها عامل محو آن‌ها جا می‌زند، و قاعدتاً بر اساس ادعای لیبرال‌های وطنی جهان مملو از خوبی و خوشی شده (افزایش طول عمر، افزایش درآمد و قدرت خرید‌، افزایش مصرف پروتئین، امید به زندگی، آب لوله کشی و...‌) که چپ‌ها کورند و این ‌زیبایی‌ها را نمی‌بینند، «شر» پوستینی «غیر مبتذل» بر تن کرده است.



دستور کار ژنو چه بود؟

نادر فکوهی: نخستین خبری که پس از مذاکرات سه‌جانبه سولانا - برنز - جلیلی بر روی تلکس‌های خبری جهانی مخابره شد، حاوی این پیام بود که مذاکرات به «نقطه مشترکی» نرسیده است. اما سعید جلیلی گویی به جای گوش سپردن به محتوای گفت و گوهای مطرح در میز مذاکرات ژنو، مشغول کارهای دیگری بوده است و روشن‌ترین پیام غرب را کتمان کرده و می‌گوید: «در ژنو سخنی از تعلیق مطرح نشد.» این سخن جلیلی بلافاصله با این پرسش ساده مواجه می‌شود که «پس مذاکرات برای رسیدن به چه چیزی تشکیل شده بود؟»



گفت و گو با احمد سلامتیان پیرامون تغییر نحوه مواجهه ایران و آمریکا
«در مرحله ورود به تعامل بین ایران و آمریکا هستیم»

سید سراج‌الدین میردامادی: اظهار تمایل آمریکا به راه‌اندازی دفتر حافظ منافع در ایران و حضور معاون وزارت خارجه این کشور در مذاکرات ایران و غرب، می‌تواند نشانه‌ای از تغییر نحوه مواجهه دو دولت باشد. احمد سلامتیان، تحلیل‌گر سیاسی در گفت و گو با زمانه در این باره می‌گوید: «می‌توان گفت ما در این چند روز گذشته در مرحله ورود به زمان تعامل و گفت و گو بین ایران و آمریکا در مورد پرونده هسته‌ای و سایر پرونده‌های مورد اختلاف دو کشور هستیم.»



انجمن دوستی پارلمانی ایران و اسراییل هم تشکیل می‌شود؟

مسیح علی‌نژاد: چه اشکالی دارد که معاون احمدی‌نژاد همان کاری را بکند که دیگران از ترس همین کفن‌پوشان نتوانستند انجام دهند و تا همین دیروز، ترک کردن میدان ورزشی که اگر یکی از همان ملت «دوست» اسراییل در آن حضور داشت، می‌شد سند افتخار برای دولت ایران. اگر مشایی دست دوستی به سمت ملت اسراییل دراز کرد، رسانه‌ها یک قدم جلوتر از او بپرسند آیا انجمن دوستی پارلمانی هم برای برطرف شدن سو‌‌‌‌ء ‌تفاهم‌های چندین ساله میان ملت اسراییل و ایران نیز برگزار می‌شود؟



گفت‌و‌گو با دکتر علی‌داد مافی‌نظام، کارشناس مؤسسه موزاییک کانادا
«هدف آمریکا، برقراری رابطه با ایران است»

نیک‌آهنگ کوثر: دکتر علی‌داد مافی‌نظام، تحلیل‌گر مسایل سیاسی در کانادا درباره‌ی‌ حضور یک نماینده‌ی بلند پایه‌ی آمریکا، ويليام برنز در مذاکرات سولانا و جلیلی می‌گوید: «دولت آمریکا یک تصمیم استراتژیک گرفته است. این تصمیم فراجناحی است. یعنی با وجود این که چند ماه بیشتر از ریاست جمهوری آقای بوش نمانده است، آنها به این نتیجه رسیده‌اند که ایران را به هیچ عنوان نمی‌شود نادیده گرفت. این گفت‌و‌گو مقدماتی است برای مذاکرات دو جانبه و برقراری روابط بین دو کشور.»



حزب‌الله لبنان و بنگاه شادی

نادر فکوهی: تبادل زندانیان حزب‌الله لبنان با جسد دو سال مانده و پوسیده سربازان اسرائیل که در برابر توجه استثنایی رسانه‌ای و شبکه‌های خبری انجام شد، به پرسشی به غایت دردناک دامن می‌زند. آیا این تبادل را نمی‌توانستند قبل از ویرانی لبنان انجام دهند؟ آیا نمی‌شد که به جای از بین رفتن زیربنای اقتصادی لبنان و مرگ بیش از ١٠٠٠ شهروند لبنانی و اسرائیلی، این ٥ زندانی با آن دو سرباز مبادله شوند؟



گفت و ‌گو با دکتر هوشنگ امیراحمدی، ییس شورای آمریکایی‌ها و ایرانیان
هوشنگ امیراحمدی: سمبل رابطه ایران و آمریکا شده‌ام

نیک‌آهنگ کوثر: دکتر هوشنگ امیراحمدی، سال‌هاست برای ایجاد فضای گفت و گو بین ایران و آمریکا تلاش می‌کند، این روزها با سفر به تهران، خودش به خبر تبدیل شده است. او در گفت و گو با زمانه می‌گوید: «یک واقعیت این است که مردم ایران واقعاً می‌خواهند این مشکل حل شود و فکر کنم یک دلیل این که من تبدیل به خبر شده‌ام، همین است. یعنی اصلاً من را خبر می‌کنند که بگویند این رابطه را می‌خواهیم. من این بار بیش از هر دفعه دیگری در گذشته احساسم این بوده است که مردم به سرعت به سمت حل این مشکل ترغیب شده‌اند و علاقه‌مندند. امیدوارتر هم هستند.»



گفت‌و‌گو با احمد سخاورز و باب منکاف درباره کاریکاتور جنجالی نیویورکر
«می‌خواهند مردم را از اوباما بترسانند»

نیک‌آهنگ کوثر: کاریکاتور روی جلد این شماره از مجله نیویورکر که تصویر باراک اوباما، نامزد حزب دموکرات را به صورت اسلام‌گرایان تندرو و همسرش را به صورت شبه‌نظامیان «پلنگ‌های سیاه» نشان می‌داد، انتقاداتی در پی داشت. باب منکاف، دبیر کارتون مجله نیویورکر به رادیو زمانه گفت که طراح، ایده‌ای جز نقد دیدگاه‌های مخالفان اوباما نداشته است. در این باره با احمد سخاورز، کاریکاتوریست ساکن کانادا و هم‌چنین گرم مک‌کای، کارتونیست روزنامه همیلتن سپکتیتور کانادا گفت‌وگو کردم.



گفت‌و‌گو با عباس عبدی، روزنامه‌نگار و تحلیل‌گر سیاسی
عباس عبدی: از بغض احمدی‌نژاد به خاتمی رأی نمی‌دهند

نیک‌آهنگ کوثر: کارگزاران سازندگی و جبهه مشارکت در صورت نامزدی سید محمد خاتمی از او حمایت می‌کنند. در این باره با عباس عبدی، تحلیل‌گر مسایل سیاسی ایران گفت‌و‌گو کردم. عبدی معتقد است: «مهم‌ترین مسأله این است که طرفدارهای آقای خاتمی نمی‌توانند روی این حساب کنند که چون طرف مقابل، احمدی‌نژاد است، مردم به او (خاتمی) رأی بدهند. او آدم شناخته‌‌شده‌ای است. مردم از بغض آقای هاشمی، به احمدی‌نژاد رأی می‌دادند؛ ولی از بغض احمدی‌نژاد به یک فرد شناخته‌شده عین هاشمی یا خاتمی رأی نمی‌دهند.»



الیزه، دمشق را با خود برد

نادر فکوهی: تهران سوریه را در آستانه غلتیدن در دامان غرب می‌بیند و این به معنای آن است که از دست دادن «تنها و تنها» یار و هم‌پیمانش در خاورمیانه‌، موقعیت‌اش را درقبال امریکا و اسراییل به شدت تضعیف خواهد کرد و دیگر نخواهد توانست از نام دمشق به عنوان تهدیدی لجستیکی برای هدف قرار دادن اسراییل استفاده کند.



آیا آزمایش موشکی ایران، منطقه را به سوی جنگ سوق خواهد داد؟
سلاح‌های نوامبر

نیوزویک، مایکل هرش، ترجمه احسان نوروزی: انتشار اخبار مربوط به آزمایش (موشکی) ایران در روز چهارشنبه و ماهیت به ظاهر توقف‌ناپذیر برنامه هسته‌ای این کشور مرا به تعجب واداشت؛ که آیا ما در آستانه رسیدن به نقطه سرازیری دیگری هستیم؟ و آیا برای بازگشت دیگر خیلی دیر شده است؟



گفت و گو با حمیدرضا جلایی پور، عضو شورای سیاست‌گذاری روزنامه‌های جامعه، توس و نشاط و عصر آزادگان:
جلایی پور: ۱۸ تیر، با آب هفت دریا هم پاک نمی‌شود

نیک‌آهنگ کوثر: این روزها ۹ سال از حادثه ۱۸ تیر می‌گذرد. حمیدرضا جلایی‌پور، درباره‌ی واقعه‌ی ۱۸ تیر و نقش روزنامه‌های دوم خردادی می‌گوید: «دانشجوها نمی‌دانستند ‌چه‌کار باید بکنند. به نظر من قطعاً نباید از حیاط خوابگاه خارج می‌شدند چون در صورت خارج شدن، آن‌ها راحت‌تر می‌توانستند با دانشجویان برخورد کنند که به نظر من بعد از آن هم باعث شد، دیگر دانشجوها نتوانند درعرصه اصلی نقد و گفت و گو وارد شوند. ایران و جنبش دانشجویی واقعاً چنین ضربه‌ای خورد.»



تعلیق و هژمونی قدرت سیاسی در ایران

نادر فکوهی: سولانا در کنفرانس مطبوعاتی‌اش در پایان اجلاس ناتو خشمگین بود. او بعد از سخنان احمدی‌نژاد در کنفرانس خبری حاضر شده بود و البته نامه‌ای را دریافت کرده بود که نیاز داشت تا برای درک شدنش، سخنگو یا مذاکره‌کننده‌ای از سوی ایران، ضمیمه‌اش باشد. در واقع سخنان از سر خشم و ناامیدی سولانا در پایان اجلاس ناتو پرده از وجود اختلافی عمیق در اندرونی تصمیم‌گیران صاحب قدرت در ایران برمی‌دارد و اختلاف کم و بیش مشهود مقامات عالی‌رتبه ایران بر سر موضوع هسته‌ای را برملا می‌کند.



احتمالاً بسته شدن تنگه هرمز در گفت و گو با کارشناسان سیاسی:
زیدآبادی: بستن تنگه هرمز، فاجعه به بار می‌آورد

نیک‌آهنگ کوثر: این روزها، تهدیدهای نظامی متقابل، از جمله تهدید به بستن تنگه هرمز، یکی از این مسایل مورد بحث است که درباره‌ی آن با بابک یکتافر و احمد زیدآبادی گفت و گو کردم. زیدآبادی معتقد است: «اگر ایران واقعاً بخواهد درگیر جنگ بشود، این مهم نیست که چه هزینه‌ای را می‌خواهد به بقیه تحمیل کند.؛مهم این است که چه هزینه‌ای را می‌خواهد تحمل کند. اصولاً ورود به هر نوع جنگی، آن هم جنگ با قدرت‌های جهانی، قطعاً برای ایران عواقب خیلی فاجعه‌باری خواهد داشت.»



۱۸ تیر و صدای سکوت

نادر فتوره‌چی: ۱۸ تیر به واسطه نگاه نوستالژیک - تجاری وضع موجود، از سیاست محروم مانده و شاید بهتر آن باشد که در سالگردش به جای حرف زدن، سکوت کنیم. سکوتی که فضایی خالی را در حفره به جای مانده از رخداد نشان می‌گیرد و چه بسا به واسطه آن‌که با تفکر پیوند دارد، فقط «صدای سکوت» است و نه خود آن.



وزن گروه‌های سیاسی، بخش دوم
مسأله‌ی ما احمدی‌نژاد نیست

اکبر گنجی: برخی از اصلاح‌طلبان گفته‌اند که شاید با کاندیدا کردن عبدالله نوری بتوان تحریمیون را مجاب به شرکت در انتخابات کرد. این پیشنهاد چند مشکل اساسی دارد. نخست آن که عبدالله نوری ولایت فقیه را قبول ندارد و به صراحت تمام اعلام کرده است که قانون اساسی نیاز به اصلاح بنیادین دارد. قرار است او رئیس جمهور شود تا در چارچوب همین قانون اساسی با ولی فقیهی که قبول ندارد و او هم عبدالله نوری را قبول ندارد، کار کند.



وزن گروه‌های سیاسی، بخش نخست
تحریم‌کنندگان و شرکت‌کنندگان در انتخابات

اکبر گنجی: فرایند مدرنیزاسیون ترکیب جامعه‌ی ایران را به شدت تغییر داده است. بخش گسترده‌ای از جمعیت ایران نوگرایند. ساختار جمعیتی جوان کشور و توسعه باسوادی هم به رشد اقشار نوگرا مدد رسانده است. در عین حال، بخش کمتری از مردم هم‌چنان سنتی هستند و با اندیشه‌ی تجدد و نظام اجتماعی مدرن مخالفند. از سوی دیگر، اگر به مواضع کنونی گروه‌های دوم خردادی نگریسته شود، دیده خواهد شد که آن‌ها نیز تمام تأکید خود را معطوف بر مشکلات اقتصادی کرده‌اند. اصلاح‌طلبان هر چه قدر هم که با مواضع رهبر همراهی کنند، چیزی به دست نخواهند آورد و رهبر آن‌ها را «خودی» تلقی نخواهد کرد،



آزمون خانم عبادی

نادر فکوهی: خبر تشکیل شورای ملی صلح، «پاسخ مثبت» ایران به بسته پیشنهادی اروپا و نیز انتشار مقاله علی اکبر ولایتی در باب دیپلماسی صلح‌باور ایران، جملگی فضایی را رقم زده است که جامعه‌ی نگران از احتمال وقوع جنگ را کمی دلگرم کرده است. اما باید پذیرفت که اگرچه شورای ملی صلح تشکیل شده و شیرین عبادی توجه دوچندانی به مقوله جنگ نشان داده، اما این همه در فقدان تصمیمات جدید صاحبان قدرت، ناچیز به نظر می‌رسد.