گزارش

دل‌نگران دموکراسی، در میدان تاریخی باستیل

ساعت ۱۴ یک‌شنبه در میدان تاریخی باستیل گردهمایی ایرانیان خارج از کشور آغاز شد و چهره‌های بزرگ فرانسوی در این گردهمایی حضور داشتند. معاون شهردار پاریس، دومنیک بوینت از چهر‌ه‌های مشهور سبزهای فرانسه، برنارد هانری لوی، نویسنده و فیلسوف فرانسوی، عتیق رحیمی، نویسنده‌ی افغانی کتاب «سنگ صبور» و آقایان کریمی لاهیجی، مرجان ساتراپی، محسن مخملباف، سیمرا مخملباف از چهره‌های شناخته‌شده‌تری هستند که در این راهپیمایی شرکت کرده‌اند. در گزارشی از این گردهمایی، با محسن مخلباف گفت و گو کرده‌ام.

«ما نباید مقابله به مثل بکنیم»

شب جمعه ۲۶ ژوئن ۲۰۰۹، ۵ خرداد ۱۳۸۸، یک شب به یادماندنی و بی‌سابقه بود. در میدان حقوق بشر پاریس، برابر برج ایفل، با چراغهای نورانی و زیبای آن، گردهمایی بیش از هزاروپانصد نفر ایرانی، دختر و پسر، زن و مرد جمع شدند: با ترکیبی از نسلی که در انقلاب ۵۷ شرکت داشت و جوانانی که پس از این انقلاب به دنیا آمدند و با مشکلات انقلاب پدران و مادرانشان روبه‌رو شدند. همه و همه در کنار هم جمع شدند تا از جنبش مسالمت‌آمیز مردم در ایران که ده روزی‌ست دنیا را متوجه خود کرده‌است پشتیبانی کنند. با بعضی از شرکت کنندگان این اجتماع به گفت و گو نشسته ام.

«نگاه دنیا به ایران عوض شده است»

به دنبال کارزار اعتراضی به سرکوب و کشتار اخیر ایرانی‌ها در ایران و دفاع از کارگران و فعالان زندانی در اول ماه مای در ایران، در پاریس در یک اقدام واقعا بی‌سابقه هفت سندیکای اصلی و سراسری فرانسه در فراخوان مشترکی به پشتیبانی از مردم ایران در جنبش اعتراضی و دموکراسی‌خواهانهٔ آنها در میدان Iéna نزدیک سفارت جمهوری اسلامی در پاریس ، با شعار «آزادی برای مردم ایران» گرد آمدند. به همین مناسبت به میان تجمع کنندگان رفته ایم و از ایشان در باره هدف تجمع پرسیده‌ایم.

پشتیبانی از جنبش اعتراضی مردم ایران

در گردهمایی‌ یکشنبه‌ی گذشته که طبق ابتکار «sos racism»، سازمان غیرانتفاعی مبارزه با نژادپرستی، در فرانسه برگزار شده بود با حضور نمایندگان احزاب راست و چپ فرانسه، اتحادیه دانشجویان فرانسه، نماینده‌ شهردار پاریس، جک لانگ وزیر پیشین فرهنگ فرانسه و نماینده‌ی مجلس ملی آن کشور نیز حضور داشتند و نیز «ماریک هالتر» نویسنده و نقاش و از مدافعان صلح و حقوق بشر در جهان.

اعتصاب غذای چند هنرمند در پاریس

یک اعتصاب غذای سمبلیک برای همراهی با رنجی است که مردم در داخل کشور دارند می‏برند. به هرجهت ما در خارج از کشور هستیم. با این که همه‏ی ایرانی‏ها را می‏بینم که از صبح تا شب می‏دوند، خبررسانی می‏کنند، تظاهرات به راه می‏اندازند، حتا کارهای دیپلماتیک را پی‏گیری می‏کنند.

«دولت فرانسه نتیجه‏ی این انتخابات را نمی‏پذیرد»

واکنش‏های بین‏المللی نسبت به نتایج انتخابات در ایران، هم‏چنین تظاهرات میلیونی مردم ایران در اعتراض به نتایج این انتخابات، هم‏چنان ادامه دارد. در پاریس، حزب سبزها اطلاعیه‏ای در محکوم کردن نتایج انتخابات در ایران، منتشر کرده است. آقای برنارد کوشنر نیز بعد از گردهم‏آیی وزرای خارجه‏ی اتحادیه‏ی اروپا، گفته است که دولت فرانسه نتیجه‏ی این انتخابات را پیش از این که به اعتراض مخالفان رسیدگی شود، نمی‏پذیرد. در این رابطه با دکتر جلال ایجادی، استاد دانشگاه در پاریس و عضو حزب سبزهای فرانسه، تماس گرفتیم.

«شعارهای تهران، به شهرهای اروپا هم رسید»

میدان تروکادورو در پاریس، به میدان حقوق بشر معروف است و بیشتر گروه‏های اپوزیسیون دولت‏های مختلف، در این‏جا تظاهرات می‏کنند. امروز در این‏جا، بیش از هزار ایرانی که بیشتر آنان از جوان هستند، با پلاکاردهایی در دست با مضمون «رأی من کجاست» جمع شده‏اند و با شعارهایی توجه رسانه‏های فرانسوی را هم به خود جلب کرده‏اند. امروز قرار بود ایرانی‏ها در مقابل سفارت جمهوری اسلامی در پاریس، جمع شوند. ولی پلیس فرانسه تمام خیابان‏های منتهی به سفارت را محاصره کرده است. با برخی از تظاهر کنندگان گفت‌وگوهایی کرده‌ام.

«در پاریس هم بیشتر ایرانیان رای دادند»

روز جمعه، زیر آسمان ابری و بارانی پاریس گروه پرشماری از ایرانیان در صفی طولانی در انتخابات ریاست جمهوری اسلامی شرکت کردند. اکثریت این گروه را جوان‌هایی تشکیل می‌دادند که پس از انقلاب به دنیا آمده‌اند. بیش از هشتاد درصد آن‌ها به زمانه گفتند که به میرحسین موسوی رای دادند. شمار بسیاری هم گفتند که رای می‌دهند تا احمدی‌نژاد انتخاب نشود. پاریس همچنان مرکز اپوزیسیون جمهوری اسلامی است. قسمتی از گفته‌های امروز زمانه با مردم در برابر سفارت ایران در خیابان ینای پاریس را می‌خوانید.

چگونه می‌توان این خانه را نجات داد؟

جنگل‌های سوخته، سواحل مملو از زباله شهرهایی که با جنگل و آسمانخراش‌ها احاطه شده‌اند در کنار مناظر طبیعی باشکوه، سواحل مرجان‌پوش و رنگارنگ جنگل‌هایی که هنوز راه نفس کشیدن سیاره‌ی ما را هموار می‌کنند موضوع فیلم «خانه»، مستند شاعرانه و آموزشی بود که برای بیست و پنج هزار نفر در پای برج ایفل روی پرده‌ی غول‌پیکر نشان داده شد و همزمان در شبکه‌های تلویزیونی ۱۲۴ کشور جهان به رایگان به نمایش درآمد. پل آرتوس برترتوند، در این فیلم که چهار سال تهیه‌ی آن طول کشیده، این پرسش را مطرح می‌کند که چگونه می‌توان خانه را که همین کره زمین ما است، نجات داد؟

نوروز در پاریس

حزب سبزهای فرانسه به مناسبت عید باستانی نوروز و فرا رسیدن بهار ضمن تبریک به ایرانیان خطاب به آن‌ها پیامی هم فرستاده است. در این پیام آمده است حزب سبزهای فرانسه، فرصت عید باستانی نوروز را غنیمت شمرده تا همبستگی خود را نسبت به مردم ایران در مبارزه‌شان برای دموکراسی اعلام دارند. فیگارو، روزنامه‌ی بزرگ صبح فرانسه ارسال این پیام اینترنتی اوباما را تغییر جدی آمریکا نسبت به ایران توصیف کرده است. اما جشن‌های نوروزی در میان ایرانیان مقیم فرانسه جای ویژه‌ای دارند. بیش از ۱۵ جشن و شب‌نشینی از سوی انجمن‌های مختلف برپا شده یا در حال برگزاری است.

شعر تقدیمی سیمین بهبهانی؛ ۸۰ سالگی و عشق

در سال گذشته به مناسبت تشکیل کمپین یک‌میلیون امضا، جایزه معتبر جهانی سیمون‌دوبوار، نویسنده و فمنیست فرانسوی فعال برابری زنان، نصیب زنان ایران شد و مهم‌تر این‌که خانم سیمین بهبهانی شاعر بزرگ ایرانی برای گرفتن این جایزه به پاریس آمدند. خانم سیمین بهبهانی پس از دریافت دیپلم افتخار و جایزه سیمون دوبوار به خواسته حاضران شعر زیبای ۸۰ سالگی و عشق را خواند. شعری نمادین از پیری و جوانی، عشق و جوانی‌ و آمیزه‌ای از مهر و خرد، و این هدیه‌ای است از دوستان زمانه به دوستان زمانه و شادباشی به سیمین بهبهانی برای تولد ۸۰سالگی‌اش.

نمایش عفو بین‌الملل علیه سنگسار در پاریس

در بعضی از کشورها هشتم ماه مارس تعطیل رسمی اعلام شده است و در بعضی جاها هم انواع مراسم و بزرگداشت‌ها برگزار می‌شود. با حضور در میدان تاریخی و حماسی سوربن، مقابل دانشگاه سوربن با زن‌ها و مردانی همراه شده‌ام که برای بزرگداشت این روز راهپیمایی را ترتیب دادند و یکی از محورهای اصلی آن‌ها، زنان ایران و سنگسار است. در آستانه‌ی روز جهانی زن، سازمان عفو بین‌الملل نمایش سنگسار را در این میدان عرضه کرده و در تابلویی که به زبان فرانسه نوشته شده است مسایل مربوط به سنگسار هم آمده است. با چند تن از افراد حاضر در یان مراسم گفت و گو کرده‌ام.

ولنتین، روز «دوستت دارم»ها

روز سن ولنتین، به یاد کشیش ولنتین که نخستین شهید راه عشق بود و گناهش پیوند دادن عاشقان، پاس داشته می‌شود. روز سن ولنتین حالا به روز جهانی دوست داشتن‌ها و ژوتم‌ها بین ملت‌ها مبدل شده است. هر سال یک میلیارد کارت سن‌ ولنتین با قلبی به رنگ قرمز در این روز فرستاده می‌شود. حتا بیشتر از کارت‌های ویژه‌ی نوئل. ۸۵ درصد این کارت‌ها را خانم‌ها می‌فرستند. به معنی آن‌که کمتر از برخی مردان به دنبال نفرت و کینه و جنگ و دشمنی هستند.

«پلیس باید هکرها را دستگیر کند»

مسدود کردن سایت‌هایی که برای ایجاد جریان آزادی اطلاعات تلاش می‌کردند، بسته شدن سایت‌های دو رادیوی فارسی‌زبان فرانسه و آلمان و زندانی شدن وبلاگ نویسان از برخوردهای تازه‌ی حکومت است. رضا معینی، مسئول بخش فارسی در سازمان گزارشگران بدون مرز به زمانه می‌گوید: «یکی از مقامات روحانی ایران، تعدادی از هکر‌ها را به ‌حضور پذیرفت و کار آن‌ها را تأیید کرد. این عمل غیر‌قانونی است. پلیس اگر بخواهد در این رابطه اقدام کند اول باید این‌ها را بگیرد. به‌نوعی هک کردن نوعی حمله به سایت‌های آزاد در ایران بوده است.»

جایزه‌ای برای تمام زنان ایرانی

دیروز در پاریس با حضور وزیر فرهنگ فرانسه و تعدادی از چهره‏های فرهنگی، جایزه‏ی «سیمون دوبوار» که امسال به «کمپین یک میلیون امضا»، مجموعه‏ی فعالان زن ایرانی، تعلق گرفته بود، به خانم سیمین بهبهانی، شاعر و فعال حقوق زنان، اهدا شد. شرح این مراسم و گفت‌وگو با سیمین بهبهانی و دست اندرکاران این مراسم را در ادامه می‌خوانید.

«اعتراض حق جوانان است»

در حالی که بازداشت و احضارهای امنیتی دانشجویان دانشگاه شیراز ادامه دارد و چندین دانشجو به خاطر شرکت در گردهمایی روز دانشجو، هم‏چنان در بازداشت به سر می‏برند، تظاهراتی در پاریس در پشتیبانی از این دانشجویان برپا شده است. این تظاهرات در میدان تاریخی سوربون، مقابل دانشگاه سوربون برپا شده بود و در میان شعارهای حمل شده، جمله‏ای که برای دانشجویان شیراز مشکل آفرید، هم نوشته شده است: «ما از سه چیز متنفریم: احمدی‏نژاد، احمدی‏نژاد، احمدی‏نژاد».

«طنزپرداز می‌تواند بخنداند و بگریاند»

ایرج پزشکزاد، نویسنده‌ی کتاب معروف «دایی جان ناپلئون»، میهمان روز جمعه‌ی گذشته‌ی نشست‌های فرهنگی انجمن فرهنگ آزاد در پاریس بود. پزشکزاد در این نشست گفت: «اگر طنز فارسی را مترادف با ساتیر غربی به عنوان یک نوع ادبی بشناسیم باید قبول کنیم که خنده یک مسأله‌ی سبک و شیوه است و طنزپرداز یا ساتیریست می‌تواند بخنداند و بگریاند. ویکتور هوگو به عنوان یکی از ساتیریست‌های به نام مغرب زمین شناخته شده است. طنز ویکتور هوگو در کتاب عقوبات به جای آن‌که بخنداند غالباً اشک به چشم می‌آورد.»

از بحران مالی تا ازدواج سارکوزی

سال ۲۰۰۸ میلادی که در آخرین ساعت‏ها و در آخرین روز آن هستیم، برای قاره‏ی اروپا و اتحادیه‏ی اروپا سال پرباری بود؛ از رویدادهای خوب و بد، تلخ و شیرین، همه‏پرسی، گفت‏گو بین فرهنگ‏ها و رفت و آمدهای سیاسی، بحران مالی، بیش از یک دوجین انتخابات، جنگ در گرجستان، تائید استقلال کوزوو، ازپادرآمدن بلژیک توسط خودش، پیوستن قبرس و مالت به اتحادیه‏ی اروپا، پیوستن سویس به «پیمان شنگن»، قوانین تازه‏ی مهاجرت و پناهندگی، همه‏پرسی در باره‏ی تصویب «پیمان لیسبون» و «نه» ایرلندی‏ها و البته شورش در یونان.

«بدبخت ملتی که محتاج قهرمان است»

میلیون‌ها نفر مسیحی در سراسر جهان چهارشنبه بیست و چهارم دسامبر را، به مناسبت سالگرد تولد مسیح، در کنار درخت‌های سبز کریسمس یا نوئل که با چراغ‌ها و روبان‌ها‌ی رنگی تزیین شده گذراندند. در این جشن مسیحیان رویداد ظهور «پسر خدا و نجات دهنده‌ی بشریت» را بزرگ می‌دارند. قرن‌هاست که با هر گردش سال این مراسم تکرار می‌شود. گاه با اندکی تغییر در رنگ و ترکیب. مانابودن و جاودانگی این سنت دیرین را برخی به معنای دینی آن دانسته‌اند و برخی دیگر آن را شکل تغییریافته‌ی یک سنت بسیار کهن‌تر دانسته‌اند که آغاز زمستان را شروع سال می‌شناختند.

«ساعدی به پاریس رفت که بمیرد»

دوم آذر‌ماه ۲۳ سال از خاموشی غلامحسین‌ ساعدی یکی از بزرگ‌ترین نویسندگان معاصر ایران گذشت. به همین مناسبت در هوای سرد و آسمان ابری پاریس، گروه پرشماری از ایرانیان پاریس، دوستان، همسر ایشان خانم بدری لنکرانی و علاقه‌مندان به آثار ساعدی در قطعه‌ی ۸۵ گورستان پرلاشز پاریس، گرد آمدند تا یاد او را گرامی بدارند. داریوش آشوری، درباره ساعدی می‌گوید: «بعضی از داستان‌های کوتاه او خیلی خوب هستند. قدرت تخیل فوق‌العاده‌اش در داستان‌های کوتاهش بیشتر از همه جا متجلی است».